{"id":798,"date":"2012-04-18T19:42:48","date_gmt":"2012-04-18T16:42:48","guid":{"rendered":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/?p=798"},"modified":"2021-07-19T11:32:39","modified_gmt":"2021-07-19T08:32:39","slug":"yeni-gida-mevzuati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/yeni-gida-mevzuati\/","title":{"rendered":"New Food Legislation"},"content":{"rendered":"

Samim Saner<\/em><\/p>\n

G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131<\/em><\/p>\n

5996 Say\u0131l\u0131 Veteriner Hizmetleri, Bitki Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, G\u0131da ve Yem Kanunu’nun TBMM’de 11 Haziran 2010 tarihinde kabul edilmesi ile birlikte \u00fclkemiz g\u0131da mevzuat\u0131nda yepyeni bir d\u00f6nem ba\u015flad\u0131. AB Mevzuat\u0131’na uyum sa\u011flamay\u0131 temel hedef olarak alan bu Kanun, g\u0131da ve yem sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc bire bir ilgilendiren D\u00f6rtl\u00fc Hijyen Paketi’nin yan\u0131 s\u0131ra, 12. Fas\u0131l kapsam\u0131ndaki bir\u00e7ok konuyu da kapsayacak \u015fekilde d\u00fczenlenerek yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n

2012 y\u0131l\u0131 daha do\u011frusu 2011 y\u0131l\u0131n\u0131n son ay\u0131 bu a\u00e7\u0131dan son derece \u00f6nemli bir ayd\u0131. Bu ay i\u00e7erisinde 100’\u00fc a\u015fan say\u0131da ilgili y\u00f6netmelik h\u0131zla yay\u0131mland\u0131. 17 Aral\u0131k tarihi ile ba\u015flayan bu s\u00fcre\u00e7te onlarca y\u00f6netmelik yay\u0131nland\u0131. G\u0131da ve yem a\u00e7\u0131s\u0131ndan beklenen d\u00f6rt ana y\u00f6netmelik olan “G\u0131da ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Y\u00f6netmelik”, “Hayvansal G\u0131dalar\u0131n Resmi Kontrollerine \u0130li\u015fkin \u00d6zel Kurallar\u0131 Belirleyen Y\u00f6netmelik”, “G\u0131da Hijyeni Y\u00f6netmeli\u011fi” ve “Hayvansal G\u0131dalar \u0130\u00e7in \u00d6zel Hijyen Kurallar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi” de yay\u0131mland\u0131. Yine bu y\u00f6netmeliklerdeki kimi usulleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenleyen “G\u0131da \u0130\u015fletmelerinin Kay\u0131t ve Onay \u0130\u015flemlerine Dair Y\u00f6netmelik” yay\u0131mland\u0131. Sistemin olu\u015fmas\u0131nda hayati \u00f6neme sahip olan “Risk De\u011ferlendirme Komite ve Komisyonlar\u0131n\u0131n \u00c7al\u0131\u015fma Usul ve Esaslar\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik” ve daha bir\u00e7oklar\u0131 yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n

Yeni g\u0131da mevzuat\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan birisi, g\u0131da i\u015fletmecisinin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften sorumlu hale geliyor olmas\u0131. Bu yakla\u015f\u0131m ile ayn\u0131 AB \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi; sorumluluk g\u0131da i\u015fini yapan i\u015fletmeciye verilmi\u015ftir. Bir g\u0131da maddesini \u00fcreten, i\u015fleyen, paketleyen, satan; k\u0131saca her a\u015famada bu i\u015fi yapan ki\u015filer g\u0131dan\u0131n g\u00fcvenli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktan sorumludur. G\u0131dalar\u0131n izlenebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle raftaki bir \u00fcr\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunun sorumlusuna ula\u015f\u0131labilmesini sa\u011flayan siste mlerin olu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir. Sadece g\u0131da \u00fcreten fabrikalar ve sat\u0131\u015f yerleri de\u011fil; lokantalar restoranlar gibi toplu t\u00fcketim yerleri de bu sorumluluklarla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nemli bir di\u011fer yakla\u015f\u0131m ise G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n g\u0131dada ta\u011f\u015fi\u015f, taklit ve hile yapan i\u015fletmelerin \u015feffafl\u0131k kapsam\u0131nda kamuoyuna duyurulmas\u0131 konusudur. Ancak burada g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda stratejinin, takti\u011fin ve yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6ncelikli uygulamalar\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131na \u00e7ok iyi bir \u015fekilde karar verilmesi ve zamanlaman\u0131n da do\u011fru yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00dclkemizde g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin geli\u015fimi \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel merdivenalt\u0131 ya da kay\u0131td\u0131\u015f\u0131 \u00fcretim. Dolay\u0131s\u0131yla g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin geli\u015fimi i\u00e7in en temel stratejinin kay\u0131td\u0131\u015f\u0131n\u0131n yok edilmesi ya da ba\u015fka bir deyi\u015fle kay\u0131t i\u00e7ine \u00e7ekilmesi, standartlara uygun \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ekonomik d\u00fczen i\u00e7erisinde \u00fclkemizde haks\u0131z rekabetin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sekt\u00f6r\u00fcn g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ortak paydas\u0131nda \u00fcretim yapar hale getirilmesinin olmas\u0131 gerekiyor. Bu ana stratejik yakla\u015f\u0131m merdivenalt\u0131n\u0131n daha s\u0131k\u0131 \u00fczerine gidilerek taklit, ta\u011f\u015fi\u015f ve hilelerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131larak t\u00fcketicinin de bilgilendirilmesi ve t\u00fcketicinin de kay\u0131td\u0131\u015f\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi taktik y\u00f6ntemlere ihtiya\u00e7 duyuyor. Herkes denetlenmeli ancak, sadece kay\u0131tl\u0131 i\u015fletmelerin denetlenmesi burada yap\u0131lacak \u00e7ok \u00f6nemli bir taktik hatas\u0131 olacak ve bu uygulamadan T\u00fcrkiye ve T\u00fcrk t\u00fcketicisinin kazanc\u0131 olmayacak. G\u0131dada yap\u0131lan taklit, ta\u011f\u015fi\u015f ve hile gibi durumlar bilindi\u011fi gibi test ve analiz sonu\u00e7lar\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Bir di\u011fer \u00f6nemli konu da tek bir laboratuar\u0131n sonucuna g\u00f6re sonu\u00e7lar\u0131n kamuoyuna do\u011frudan duyurulmas\u0131n\u0131n geri d\u00f6n\u00fclemeyecek boyutta sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilece\u011fi unutmamal\u0131. O nedenle bir laboratuar\u0131n uygunsuzluk tespiti durumunda bu numunenin kesinlikle bir de G\u0131da Referans Laboratuar\u0131’nda analizinin yap\u0131lmas\u0131 ve bunu takiben e\u011fer sonu\u00e7lar her iki yerde de ayn\u0131 \u015fekilde ise kamuoyuna duyurulmas\u0131na karar verilmesi gerekiyor.<\/p>\n

G\u0131da g\u00fcvenli\u011finin geli\u015fiminde yanl\u0131\u015f yapanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ne kadar \u00f6nemliyse, do\u011fru yapanlar\u0131n da \u00f6d\u00fcllendirilmesi o derece \u00f6nemli. G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunda sekt\u00f6rel bazda iyi uygulama \u00f6rneklerinin takdir edilmesinde ve \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda, hem iyi firmalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hem de di\u011fer firmalar\u0131n te\u015fviki a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir fayda sa\u011flanaca\u011f\u0131 kesin.<\/p>\n

Yeni mevzuatla birlikte ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerden birisi de eskiden olan “\u00fcretim izni” uygulamas\u0131 yerine; “kay\u0131t” ve “onay” sisteminin getirilmi\u015f olmas\u0131. Hayvansal \u00fcr\u00fcn \u00fcreten firmalar (et, s\u00fct, yumurta ve \u00fcr\u00fcnleri) “onay”; di\u011fer \u00fcr\u00fcn grubunda (hayvansal olmayan \u00fcr\u00fcnlerde, bitkisel ve kompozit \u00fcr\u00fcnlerde) ise \u2018kay\u0131t” esas\u0131 ge\u00e7erli olacak. “Onay”, \u00fcretim iznine biraz daha benzer bir uygulama. Ama tam da benzemiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc form\u00fcller baz\u0131nda de\u011fil i\u015fletme baz\u0131nda gidip onay alacak.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan yeni mevzuat ayn\u0131 AB mevzuat\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131nda oldu\u011fu gibi g\u0131da g\u00fcvenli\u011finde sorumlulu\u011fu i\u015fyeri sahibine b\u0131rak\u0131yor. Bir g\u0131da maddesini \u00fcreten, i\u015fleyen, paketleyen, satan; k\u0131saca her a\u015famada bu i\u015fi yapan ki\u015filer g\u0131dan\u0131n g\u00fcvenli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktan sorumlu. G\u0131dalar\u0131n izlenebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor. Bir ba\u015fka deyi\u015fle raftaki bir \u00fcr\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunun sorumlusuna ula\u015f\u0131labilmesini sa\u011flayan sistemlerin olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor. Sadece g\u0131da \u00fcreten fabrikalar ve sat\u0131\u015f yerleri de\u011fil; lokantalar restoranlar gibi toplu t\u00fcketim yerleri de bu sorumluluklarla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcm g\u0131da i\u015fletmelerinin uymas\u0131 gereken hijyen ko\u015fullar\u0131 belirlenmi\u015f ve i\u015fletmelere 2012 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna kadar uyum sa\u011flama zorunlulu\u011fu getirildi. Bu ko\u015fullara 2012 sonuna kadar uyum sa\u011flayamayacak olan i\u015fletmelere ise uygulayacaklar\u0131 modernizasyon plan\u0131n\u0131 G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’na sunmalar\u0131 ko\u015fulu ile 2013 y\u0131l\u0131 sonuna kadar s\u00fcre tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n

Burada \u00fczerinde dikkatle durulmas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor; o da sekt\u00f6r\u00fcn g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli yat\u0131r\u0131mlar ve harcamalar yapmas\u0131 gereklili\u011fidir. Bu yat\u0131r\u0131m ve harcama kalemleri; altyap\u0131, makine park\u0131, e\u011fitim, analiz, belgelendirme ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k gibi alanlarda olacak. Sekt\u00f6r\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak KOB\u0130 yap\u0131s\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda mevzuat\u0131n uygulamaya ge\u00e7mesinde sa\u011flanacak te\u015fvik ve desteklerin en kritik konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelece\u011fi a\u015fikar. \u015eu ana kadar i\u015fletmesinde hi\u00e7 dezenfektan kullanmam\u0131\u015f, analiz yapt\u0131rmam\u0131\u015f, personeline e\u011fitim ald\u0131rmam\u0131\u015f binlerce i\u015fletmeye maddi destek programlar\u0131 olu\u015fturmadan bug\u00fcnden yar\u0131na bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapmas\u0131n\u0131 beklemek pek ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. Sa\u011flanacak bu devlet desteklerinin g\u0131da sanayimizin g\u00fc\u00e7lenmesine, uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131na ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin geli\u015fimine inan\u0131lmaz derecede faydas\u0131 olacak.<\/p>\n

B\u00f6ylesi kapsaml\u0131 bir mevzuat de\u011fi\u015fikli\u011finin tam ve do\u011fru olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131nda ve uygulanmas\u0131nda; bakanl\u0131k g\u00f6revlileri, sekt\u00f6r temsilcileri ve ilgili t\u00fcm kesimlere e\u011fitim ve seminerler verilmesi ve bilgilendirici toplant\u0131lar d\u00fczenlenmesi yerinde olacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Samim Saner G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 5996 Say\u0131l\u0131 Veteriner Hizmetleri, Bitki Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, G\u0131da ve Yem Kanunu’nun TBMM’de 11 Haziran 2010 tarihinde kabul edilmesi ile birlikte \u00fclkemiz g\u0131da mevzuat\u0131nda yepyeni bir d\u00f6nem ba\u015flad\u0131. AB Mevzuat\u0131’na uyum sa\u011flamay\u0131 temel hedef olarak alan bu Kanun, g\u0131da ve yem sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc bire bir ilgilendiren D\u00f6rtl\u00fc Hijyen Paketi’nin yan\u0131 s\u0131ra, 12. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[27],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/798"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=798"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3174,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/798\/revisions\/3174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}