{"id":4461,"date":"2024-05-28T13:39:03","date_gmt":"2024-05-28T10:39:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/?p=4461"},"modified":"2026-03-12T13:42:54","modified_gmt":"2026-03-12T10:42:54","slug":"the-final-declaration-of-the-8th-international-food-safety-congress-has-been-published","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/the-final-declaration-of-the-8th-international-food-safety-congress-has-been-published\/","title":{"rendered":"The Final Declaration of the 8th International Food Safety Congress has been published"},"content":{"rendered":"<ol start=\"8\">\n<li><strong>Uluslararas\u0131 G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Kongresi \u201cG\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Sorumlulu\u011fumuzdur\u201d slogan\u0131yla 9 \u2013 10 May\u0131s 2024 tarihlerinde, \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130ki g\u00fcn s\u00fcren kongrede 14 yabanc\u0131 ve 37 yerli konu\u015fmac\u0131 2 ana oturum, 3 interaktif panel ve 8 paralel oturumda sunumlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>2009 y\u0131l\u0131ndan beri her iki senede bir d\u00fczenlenen sekizinci kongre; G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde, Uluslararas\u0131 G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi (IAFP-International Association for Food Protection) i\u015fbirli\u011fi ve Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi ile d\u00fczenlendi. ; Meslek odalar\u0131, sekt\u00f6r dernekleri, \u00fcretici birlikleri, t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctleri gibi g\u0131da zincirinin her a\u015famas\u0131n\u0131 temsil eden 36 kurumun varl\u0131klar\u0131 ve katk\u0131lar\u0131 ile d\u00fczenlenen 8. Uluslararas\u0131 G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Kongresi 12 farkl\u0131 \u00fclkeden yabanc\u0131 konuklar d\u00e2hil 450\u2019den fazla ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, enflasyon, ekonomik ve sosyal e\u015fitsizlikler, \u00e7at\u0131\u015fmalar, tedarik zinciri g\u00fcvenli\u011fi etkilerine ba\u011fl\u0131 olarak bask\u0131 alt\u0131nda oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Kongre Ba\u015fkan\u0131 Dr. Samim Saner. bu saptamalara\u00a0 ba\u011fl\u0131 olarak g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sistemlerinin, risklerinin de de\u011fi\u015fmekte oldu\u011funu dile getirdi..\u00a0 Saner s\u00f6zlerine; \u201cBilim ve teknolojide ya\u015fanan ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmeler, bilgiye ula\u015fmadaki kolayl\u0131\u011f\u0131n g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunda pozitif etkileri oldu\u011fu kadar negatif etkilerinin de olmas\u0131, art\u0131k g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunda ba\u015fka bir boyuta ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6stermektedir.\u00a0 G\u0131da g\u00fcvenli\u011finde beklenmeyen risklere haz\u0131r olmak ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sistemi olu\u015fturmak i\u00e7in yeni yakla\u015f\u0131mlara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.\u201d diyerek devam etti ve iki g\u00fcn boyunca s\u00fcren kongrenin g\u00fcncel geli\u015fmeler paralelinde \u00e7\u00f6z\u00fcm odakl\u0131 \u00f6nerileri i\u00e7eren sonu\u00e7 bildirgesini kamuoyu ile a\u015fa\u011f\u0131daki maddeler alt\u0131nda payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong> Uluslararas\u0131 G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Kongresi Sonu\u00e7 Bildirgesi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Hayvansal g\u0131dalarla bula\u015fan zoonotik hastal\u0131klar g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin en \u00f6nemli konular\u0131ndan biridir.\u00a0Zoonoz hastal\u0131k etkenleri ana hatlar\u0131 ile bakteri, virus, parazit olabilmektedir. Bakteriyel g\u0131da zoonozlar\u0131, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan antibakteriyel direncin bir par\u00e7as\u0131 da olabilmektedir. Bu kapsamda a<strong>ntimikrobiyel diren\u00e7, bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunudur.<\/strong> Antimikrobiyel ila\u00e7lara diren\u00e7li bakterilerin neden oldu\u011fu enfeksiyonlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli bir k\u00fcresel tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r. Antimikrobiyel diren\u00e7 insanlar\u0131, hayvanlar\u0131 ve \u00e7evreyi etkileyen ve bunlardan etkilenen bir \u201cTek Sa\u011fl\u0131k\u201d sorunudur. D\u00fcnyada her \u00fc\u00e7 dakikada bir \u00e7ocu\u011fun antibiyotiklere diren\u00e7li enfeksiyonlar nedeniyle sepsisten \u00f6lmesinden dolay\u0131 diren\u00e7 \u201c<em>sessiz salg\u0131n<\/em>\u201d olarak da adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u0131da hayvanlar\u0131n\u0131 enfeksiyon hastal\u0131klardan koruma ve tedavi amac\u0131yla kullan\u0131lan antibiyotiklerin bilin\u00e7siz kullan\u0131m\u0131 da bu k\u00fcresel tehdide katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Antibiyotikler hayvanlarda bulunan ve insanlarda hastal\u0131k yapmas\u0131 olas\u0131 bakterilerde (zoonotik) diren\u00e7 geli\u015fimine neden olabilmekte, bu diren\u00e7li bakteriler hayvansal \u00fcr\u00fcnler ve \u00e7evreden insanlara bula\u015fabilmekte, insanlarda tedavisi zor zoonotik enfeksiyonlara neden olabilmektedir.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde hayvanlarda antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu direncin boyutu hen\u00fcz tam olarak ortaya konulmam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerindekine benzer \u015fekilde hayvanlarda kullan\u0131lan antibiyotik miktarlar\u0131 ile zoonotik bakterilerdeki diren\u00e7 aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fclkemizde de t\u00fcm y\u00f6nleriyle ele al\u0131nmal\u0131 ve elde edilen bilgiler her y\u0131l kamuoyu ile payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cAvrupa Birli\u011fi Tek Sa\u011fl\u0131k 2022 Zoonoz Raporu\u201d i\u00e7erik ve \u015feffaf bir payla\u015f\u0131m olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fclkemiz i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli bir k\u0131lavuz niteli\u011findedir. \u00dclkemiz zoonozlar\u0131 ile ilgili neredeyse tek kaynak Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da katk\u0131s\u0131yla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve sadece 2019 y\u0131l\u0131na kadar olan verileri i\u00e7eren T\u00fcrkiye Zoonotik Hastal\u0131klar Eylem Plan\u0131\u2019d\u0131r. Bu kapsamda akademi ve g\u0131da ile u\u011fra\u015fan t\u00fcm payda\u015flar\u0131n hakl\u0131 beklentisi 2019 sonras\u0131 zoonoz verilerinin EFSA benzeri \u015feffaf \u015fekilde payla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir yandan \u201cTek Sa\u011fl\u0131k\u201d kavram\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi bi\u00e7imde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer ilgili bakanl\u0131klarla i\u015fbirli\u011fi ve veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, di\u011fer yandan da veteriner sa\u011fl\u0131k \u00fcr\u00fcnleri ve g\u0131da gibi ilgili birimlerinin koordinasyonunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcrmesi ya\u015famsal bir zorunluluktur.<\/p>\n<p>Antimikrobiyel diren\u00e7 sorunuyla m\u00fccadelede gerek sekt\u00f6rler aras\u0131, gerek uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi, hedef belirlenmesi, veri payla\u015f\u0131m\u0131 ve nihayet ortak ak\u0131l olu\u015fturulmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>G\u0131dalarda \u00f6nceki d\u00f6nemlerde de bilinen veya yeni ortaya \u00e7\u0131kan g\u0131da ile temas eden malzemelerden g\u0131daya ta\u015f\u0131nan kimyasallar, \u00e7evreden bula\u015fan kimyasallar, tar\u0131m ilac\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131 (pestisitler) ve i\u015flem bula\u015fanlar\u0131 bir ba\u015fka yak\u0131c\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunudur. Kal\u0131nt\u0131 ve bula\u015fanlar, bilim temelli olarak y\u00f6netilemedikleri s\u00fcrece insanlar, hayvanlar ve \u00e7evre i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131rlar.<\/li>\n<li>Plastik kirlili\u011fi neredeyse k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kadar b\u00fcy\u00fck bir \u00e7evre sorunu haline gelmektedir. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda mikro ve nanoplastiklerin i\u00e7me sular\u0131nda, hayvanlarda, su \u00fcr\u00fcnlerinde ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak insan v\u00fccudunda bulunduklar\u0131 tespit edilmi\u015ftir. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi birbirini tamamlayacak \u015fekilde plastiklerin kullan\u0131m\u0131 ve reg\u00fclasyonlar\u0131 konusunda alternatif ambalaj yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcnsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Bu kapsamda ba\u015fta tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 olmak \u00fczere gereksiz plastik kullan\u0131m\u0131 engellenmeli<\/li>\n<li>Plastiklere alternatif g\u00fcvenli ambalaj y\u00f6netimi aray\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda devam etmeli, bu kapsamda ba\u015fta tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 olmak \u00fczere gereksiz plastik kullan\u0131m\u0131 engellenmeli, plastikler kayna\u011f\u0131nda ayr\u0131 olarak toplanmal\u0131, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi risklerini kontrol alt\u0131na almak suretiyle plastiklerin yeniden kullan\u0131m ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc konusunun \u00e7er\u00e7evesi ve detaylar\u0131 belirlenmeli ve en \u00f6nemlisi plastikler k\u00fcresel bir \u00e7evre-insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcnsel stratejisi ile y\u00f6netilmelidir.<\/li>\n<li>Tar\u0131m ilac\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bir ba\u015fka yayg\u0131n g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunudur. Kural d\u0131\u015f\u0131 ve kontrols\u00fcz kullan\u0131mlar\u0131 sonucunda toprakta, sularda olu\u015fan ve etken maddelerin yar\u0131lanma \u00f6mr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak uzun s\u00fcre kal\u0131c\u0131 olan kirlilik, sorunun boyutunun b\u00fcy\u00fcmesine neden olmaktad\u0131r. Tar\u0131m ilac\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bitkisel ve hayvansal g\u0131dalarla sofram\u0131za ula\u015fmaktad\u0131r. \u00dclkemizde de s\u0131n\u0131r a\u015fan tar\u0131m ilac\u0131 kal\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7eren g\u0131dalar en yayg\u0131n g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorununu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bildirgemizde ilgili k\u0131s\u0131mda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde yer ald\u0131\u011f\u0131 gibi bu konuda denetimlerin etkin bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, laboratuvar kapasitelerinin geli\u015ftirilmesi, sonu\u00e7lar\u0131n \u015feffaf bi\u00e7imde payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve iyi tar\u0131msal uygulama \u00f6rneklerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir.<\/li>\n<li>K\u00fcfler taraf\u0131ndan \u00fcretilmekte olan ve insan ve hayvanlara toksik etkisi bulunan mikotoksinler uzun y\u0131llard\u0131r d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde s\u0131k rastlanmakta olan \u00f6nemli bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunudur. Canl\u0131lar \u00fczerinde toksinin t\u00fcr\u00fcne ve temasta bulunuldu\u011fu doza ba\u011fl\u0131 olarak akut etkilerin yan\u0131 s\u0131ra kronik etkileri de (kanserojen, teratojen, tremorgen, hemoraljik, dermatitik, hepatotoksik, nefrotoksik ve neurotoksik) s\u00f6z konusudur. Ya\u015fanmakta olan iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine muhtemel etkileri ile ilgili yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, mikotoksin sorununun artarak devam etmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri, s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ve ya\u011fl\u0131 tohumlar\/kuru yemi\u015fler, pul biber,\u00a0 kuru incir gibi kuru meyvelerde rastlanmakta olan mikotoksinlerle ilgili olarak \u00fclkemizde ya\u015fanan en yayg\u0131n sorun kuru meyveler ve kuru yemi\u015flerdedir. Kuru incir ve kuru \u00fcz\u00fcmde d\u00fcnyan\u0131n bir numaral\u0131 \u00fcreticisi pozisyonunda olan \u00fclkemiz, f\u0131nd\u0131k ve Antep f\u0131st\u0131\u011f\u0131nda 3. b\u00fcy\u00fck \u00fcretici pozisyonundad\u0131r. Ancak, bu \u00fcr\u00fcnlerde ba\u015fta Aflatoksin ve Okratoksin-A olmak \u00fczere limit a\u015fan mikotoksin sorunlar\u0131 ile s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarlarda \u00f6nemli bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunu olu\u015fturmaktad\u0131r. Avrupa Birli\u011fi\u2019ne ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte olan ihracat\u0131m\u0131zla ilgili yo\u011fun bildirim al\u0131nmaktad\u0131r ancak \u00fclkemizde rastlanma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 konusunda bir bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Mikotoksin riskiyle\u00a0m\u00fccadele etmede ba\u015fta sistemli ve \u015feffaf bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 olmak \u00fczere, t\u00fcm \u00fcretim a\u015famalar\u0131nda\u00a0(hasat \u00f6ncesi ve sonras\u0131)\u00a0\u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve entegre bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmesi, \u00fcr\u00fcnlerin kurutulmas\u0131nda modern teknolojilerin geli\u015ftirilmesi\u00a0ve farkl\u0131 azaltma tekniklerinin kullan\u0131lmas\u0131 en etkin y\u00f6ntemler olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li>Hen\u00fcz mevzuata girmemi\u015f, ancak \u00f6zellikle AB\u2019de \u00fczerinde yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lan ve sa\u011fl\u0131\u011fa ciddi zararlar\u0131 tart\u0131\u015fma konusu olan PFAS (Per ve poliflorlanm\u0131\u015f alkil bile\u015fikler), MOH (Mineral Ya\u011f Hidrokarbonlar\u0131),\u00a0 PAH (Poli aromatik hidrokarbonlar), HAC (Heterosiklik aromatik hidrokarbonlar), HCA (Heterosiklik aminler), Akrilamid, Furanlar, 3-MCPD (3-mono kloro propan diol), NIAS (g\u0131da ile temasta bulunan malzemelere kas\u0131tl\u0131 olarak eklenmeyen maddeler) gibi bula\u015fanlar\u0131n \u00fclkemizde t\u00fcketilen g\u0131dalardaki risk de\u011ferlendirilmesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n\u00a0 ve sekt\u00f6rel iyi uygulamalar olu\u015fturularak bu risklere kar\u015f\u0131 \u00f6nceden haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak ba\u015fta t\u00fcketici sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olmak \u00fczere, g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7t\u0131r.<\/li>\n<li>Probiyotiklerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki olumlu etkileri uzun s\u00fcredir bilinmektedir. \u00d6zellikle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin g\u00fc\u00e7lenmesinde ve mide-ba\u011f\u0131rsak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda probiyotiklerin olumlu etkileri klinik olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunun yan\u0131nda, probiyotik mikroorganizmalara atfedilen bir\u00e7ok sa\u011fl\u0131k etkisinin klinik olarak yeterli kan\u0131ta sahip olmad\u0131\u011f\u0131 da akademik \u00e7al\u0131\u015fmalarda g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Probiyotiklerde bulunan mikroorganizmalar\u0131n hem etkinlik, hem de g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan\u00a0 idantifikasyonu, karakterizasyonu, transfer olabilir antibiyotik diren\u00e7 geni bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi hususlar\u0131 detayl\u0131 bir \u015fekilde incelendikten sonra su\u015f numaras\u0131 ile belirtilerek sat\u0131\u015fa sunulmal\u0131d\u0131r. Probiyotiklerle birlikte prebiyotikler ve postbiyotikler de her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla hayat\u0131m\u0131za girmektedir. Bu konuda uluslararas\u0131 uyumlu bir mevzuata ivedilikle ihtiya\u00e7 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130nsanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir gereksinim olan g\u0131dalar, ayn\u0131 zamanda birer k\u00fclt\u00fcr nesnesidir. Geleneksel g\u0131dalar\u0131n beslenme ihtiyac\u0131na katk\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00fclkelerin k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131nda vazge\u00e7ilmez de\u011ferler oldu\u011fu da bilinmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00dclkemiz, zengin bir geleneksel g\u0131da \u00e7e\u015fitlili\u011fine ve her pazarda y\u00fcksek potansiyele sahiptir. Ancak bu \u00fcr\u00fcnlerin ulusal pazarda geli\u015fmesi ve \u00f6zellikle d\u0131\u015f ticarette rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc kuvvetlendirmesi i\u00e7in mutlaka \u00fcr\u00fcn standardizasyonunun sa\u011flanmas\u0131 ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ilkelerinin garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Geleneksel g\u0131dalar\u0131m\u0131z\u0131n g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi risklerinin bilim temelli olarak belirlenmesi ve k\u00f6keni \u00fclkemize ait olan bu \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcr\u00fcn ve \u00fcretim prosesi baz\u0131nda uluslararas\u0131 standartlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda belirleyici olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcketicilerin g\u0131dalara y\u00f6nelik beklentileri sadece beslenmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p ayn\u0131 zamanda daha gen\u00e7 kalmak, daha uzun ya\u015famak gibi pek \u00e7ok beklentiye de cevap vermesi umulmaktad\u0131r. Hayat\u0131m\u0131zda b\u00f6ylesi temel bir yere sahip olan g\u0131dalarla ilgili olarak sahtecilik de \u00f6nemli bir sorun alan\u0131d\u0131r. Yasad\u0131\u015f\u0131 ekonomik kazan\u00e7 u\u011fruna t\u00fcketicilerin kas\u0131tl\u0131 olarak aldat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u0131da sahtecilikleri t\u00fcm d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde yayg\u0131n bir uygunsuzluktur. S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, bal, zeytinya\u011f\u0131, alkoll\u00fc i\u00e7ecekler sorunun en yayg\u0131n oldu\u011fu \u00fcr\u00fcnlerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu konudaki mevzuat h\u00fck\u00fcmlerinin hakl\u0131y\u0131 ve haks\u0131z\u0131, kas\u0131tl\u0131 eylemi ve bula\u015f\u0131y\u0131 ay\u0131racak hassasl\u0131kta parametreleri, limit de\u011ferleri ve analiz y\u00f6ntemlerini tan\u0131mlamas\u0131 ve uygulamalar\u0131n bu do\u011frultuda yap\u0131lmas\u0131 t\u00fcketicinin ve d\u00fczg\u00fcn \u00fcretim yapan \u00fcreticinin menfaatlerini koruyacakt\u0131r. G\u0131dalarda sahtecili\u011fin \u00f6nlenmesinde etkin ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 denetimlerin sa\u011flanmas\u0131 kadar, g\u0131da i\u015fletmelerinde kurumsal etik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yerle\u015ftirilmesinin de b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi vard\u0131r. Kurumlar\u0131n etik de\u011ferlere tutunmas\u0131, etik iklimin geli\u015ftirilmesi temel bir gerekliliktir.<\/p>\n<ul>\n<li>G\u0131dalar\u0131n g\u00fcvenilir olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 veya sahtecili\u011fe maruz kal\u0131p kalmad\u0131klar\u0131n\u0131, bilim temelli ve m\u00fcmk\u00fcn olan en etkin bi\u00e7imde tespit edebilmek i\u00e7in kullan\u0131lan analiz y\u00f6ntemlerinin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Numune al\u0131m\u0131 ve \u00f6rneklerin haz\u0131rlanmas\u0131ndan, kullan\u0131lan analiz y\u00f6ntemlerine kadar d\u00fcnyada daha geni\u015f bir uyumun sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemlidir. Sapmalar\u0131n ve hatal\u0131 yorumlamalar\u0131n en aza indirildi\u011fi bir sistem hedeflenmelidir.<\/li>\n<li>G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve sahtecilik sorunlar\u0131n\u0131n nedenleri incelendi\u011finde, insan ve davran\u0131\u015f fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn en temel belirleyici oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu bak\u0131\u015fla art\u0131k g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi y\u00f6netiminde klasik y\u00f6ntemleri de\u011fi\u015ftirmeli; davran\u0131\u015f temelli g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi y\u00f6netimi tercih edilmeli, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 hedeflenmelidir. Bireysel ve kurumsal d\u00fczeyde etik ilkelerin belirlenmesi ve bu ilkelere dayal\u0131 kurallar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, bir etik iklim yarat\u0131lmas\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve sahteciliklerle m\u00fccadelede vazge\u00e7ilmez bir \u00f6nceliktir.<\/li>\n<li>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumlar\u0131nda tarla ile sofra aras\u0131ndaki mesafe uzad\u0131k\u00e7a, bireyler tar\u0131msal \u00fcretim dinamiklerinden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a ve \u00f6nlerine fabrikalarda \u00fcretilen g\u0131dalar geldik\u00e7e bir yabanc\u0131la\u015fma ve g\u00fcvensizlik artmaktad\u0131r. T\u00fcketiciler d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u0131daya y\u00f6nelik kayg\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar. Ta\u015f\u0131makta olduklar\u0131 bu kayg\u0131 ve g\u00fcven aray\u0131\u015flar\u0131 onlar\u0131n ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 s\u00f6ylemlere inanmalar\u0131n\u0131 da kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. G\u0131dalarla ilgili yo\u011fun bir bilgi kirlili\u011fi ya\u015fanmaktad\u0131r. T\u00fcketiciler ger\u00e7ek risklerden uzakla\u015fmakta; konu uzman\u0131 olmayan meslek mensuplar\u0131n\u0131n ve hatta sadece \u201cinfluencer\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ancak g\u0131da konusunda bir e\u011fitimi olmayan ki\u015filerin s\u00f6ylemlerine inanmaktad\u0131r. Bilgi kirlili\u011fin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131nda risk ileti\u015fiminin yeterince etkin olmamas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir rol\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/li>\n<li>Bilgi kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi ve t\u00fcketici g\u00fcveninin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in;<\/li>\n<li>G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi riskleri konusunda ileti\u015fimin \u201ctaraf\u201d olarak g\u00f6r\u00fclen kamu veya sekt\u00f6r temsilcileri taraf\u0131ndan de\u011fil, g\u00fcven merkezi olabilecek ba\u011f\u0131ms\u0131z bilimsel bir otorite taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ileti\u015fimin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131raca\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. G\u00fcvenilir kaynaklardan do\u011fru bilgiye kolayca ula\u015f\u0131lmas\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda, t\u00fcketici g\u00fcveni de artacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Risk de\u011ferlendirmesinin de ayn\u0131 \u015fekilde ba\u011f\u0131ms\u0131z bilimsek bir otorite taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 ve s\u00f6z konusu kurulda yer alan bilim insanlar\u0131n\u0131n bilgileri, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7inde olup olmad\u0131klar\u0131na dair bilgileri ve d\u00fczenlenen bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015f raporlar\u0131 kolayca ula\u015f\u0131labilir ve incelenebilir olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>G\u0131dalardaki risklerle ilgili bilgilendirmelerde bilim insanlar\u0131 da mutlaka aktif g\u00f6rev almal\u0131d\u0131r. Bu bir bilimsel sorumluluktur.<\/li>\n<li>Resmi kontroller s\u0131ras\u0131nda tespit edilen sahtecilik sorunlar\u0131 kadar g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131 da kamuoyu ile belirli usuller \u00e7er\u00e7evesinde periyodik olarak payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Uyum sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Avrupa Birli\u011fi Sisteminde resmi kontrollere dair 2017 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan g\u00fcncel mevzuat \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha ileri boyuta ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130leti\u015fimde yal\u0131n ve a\u00e7\u0131k bir dil kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131n\u0131n nedenlerinin \u00e7ok geni\u015f bir perspektife yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu riskleri y\u00f6netmek i\u00e7in mevzuat olu\u015fturan, olu\u015fturulan mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde resmi kontrolleri ger\u00e7ekle\u015ftiren ve yapt\u0131r\u0131m uygulayan kamu otoritesine b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk d\u00fc\u015fmektedir.<\/li>\n<li>G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131n\u0131n bilim odakl\u0131 ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan d\u00fczenlemeler olmas\u0131 ve mevzuatta bilimin s\u00fcrekli g\u00f6zetimi alt\u0131nda gerektik\u00e7e iyile\u015ftirmeler yap\u0131lmas\u0131 ger\u00e7e\u011finden hi\u00e7bir ko\u015fulda \u00f6d\u00fcn verilmemelidir.<\/li>\n<li>Mevzuat d\u00fczenlemeleri ve buna ba\u011fl\u0131 denetlemelerin toplumda g\u00fcven olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in her a\u015faman\u0131n son derece \u015feffaf ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 olmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/li>\n<li>Mevzuat gereklerine uymayan k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin mevzuata uymalar\u0131 i\u00e7in e\u011fitici ve destekleyici olarak yakla\u015f\u0131lmas\u0131, bu \u00fcreticilerimizin varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemli ve ya\u015famsald\u0131r. Ancak, bu destekleyici yakla\u015f\u0131m g\u0131da mevzuat\u0131na uymayan g\u0131dalara ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6stermek anlam\u0131na gelmemelidir.<\/li>\n<li>G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi b\u00fct\u00fcnsel ve \u00f6nleyici bir yakla\u015f\u0131m\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, g\u0131dan\u0131n \u00fcretildi\u011fi tesisler ve kullan\u0131lan ekipmanlar g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi risklerini en aza indirgeyecek \u015fekilde tasarlanmal\u0131d\u0131r. Tesislerin ve ekipmanlar\u0131n sertifikaland\u0131r\u0131lmas\u0131 k\u00fcresel g\u0131da ticaretinde giderek daha belirleyici bir konuma evrilmektedir. K\u00fcresel G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi \u0130nisiyatifi (GFSI) Avrupa Hijyenik M\u00fchendislik ve Tasar\u0131m Grubu (EHEDG) ile i\u015fbirli\u011fine giderek d\u00fcnya g\u0131da ticaret sisteminde yer alan her bir g\u0131dan\u0131n \u00fcretiminde onayl\u0131 tesis tasar\u0131mlar\u0131 ve ekipman se\u00e7imlerini standardize etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, gerek g\u0131da ekipmanlar\u0131n\u0131 \u00fcreten firmalar gerekse g\u0131da \u00fcreten i\u015fletmeler\/fabrikalar yaln\u0131zca \u00fcr\u00fcnlerini de\u011fil, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini ve fiziki yap\u0131lanmalar\u0131n\u0131 da k\u00fcresel standardizasyon ve belgelendirme gerekliliklerine uygun yapmak zorunda kalacaklard\u0131r.<\/li>\n<li>Yasalar\u0131m\u0131za g\u00f6re g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131ndan sorumlu olan g\u0131da i\u015fletmeleri bu sorumluluklar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta uluslararas\u0131 kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f olan g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi y\u00f6netimi sistemi standartlar\u0131ndan yararlanmakta ve sistemlerinin g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine uygunlu\u011funu ba\u011f\u0131ms\u0131z akredite denetim kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan denetlettirmektedirler. Kongrede yap\u0131lan bir sunumda BRCGS denetimlerinde en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan uygunsuzluklar de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Temel hijyen \u00f6nlemleri, tesis tasar\u0131m\u0131, ha\u015fere kontrol y\u00f6netimi, kimyasallar\u0131n kontrol\u00fc, \u00fcr\u00fcn etiketleme, izlenebilirlik ve \u00fcr\u00fcn bula\u015f\u0131 kontrollerindeki sorunlar dikkat \u00e7ekmektedir.<\/li>\n<li>G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan t\u00fcm uygunsuzluklar son derece \u00f6nemlidir. Ancak izlenebilirlik sisteminin etkin bir bi\u00e7imde kurulmas\u0131 ve i\u015fletilmesinin ortaya \u00e7\u0131kabilecek bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorununun kayna\u011f\u0131na k\u0131sa s\u00fcrede eri\u015fmek ve \u00f6nlem almak a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir \u00f6neme sahip oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130zlenebilirli\u011fin etkin bi\u00e7imde sa\u011flanmas\u0131 halinde, son \u00fcr\u00fcnde saptanan bir sorunun birincil \u00fcretimdeki k\u00f6kenine kadar ula\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. G\u0131da i\u015fletmelerinde tespit edilen yayg\u0131n uygunsuzluklar\u0131n giderilmesi g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 \u00e7abalar\u0131na \u00e7ok somut katk\u0131lar sunacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi Hakk\u0131nda: <\/em><\/strong><\/p>\n<p>G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi, ba\u015fta t\u00fcketiciler, \u00fcreticiler, kamu kurumlar\u0131, akademisyenler ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 olmak \u00fczere t\u00fcm payda\u015flar\u0131n \u201cTarladan Sofraya\u201d s\u00fcrecinde g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131 ile ilgili ileti\u015fimi, uzla\u015fmas\u0131 ve ilerlemesini sa\u011flamak \u00fczere 2004 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015f \u2018\u2019g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131ndaki\u2019\u2019 ilk sivil toplum kurulu\u015fudur.<\/p>\n<p>G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi;<\/p>\n<ul>\n<li>G\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fcm \u015firket, ki\u015fi ve kurumlar\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ortak paydas\u0131 alt\u0131nda toplamak,<\/li>\n<li>G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi kavram\u0131n\u0131n, t\u00fcm toplumda benimsenmesini ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak,<\/li>\n<li>T\u00fcketicinin en etkin ve itici g\u00fc\u00e7 oldu\u011funun bilincinde olarak, t\u00fcketicinin e\u011fitilmesini ve bu yolla g\u00fcvenli g\u0131day\u0131 talep etmesini sa\u011flamak,<\/li>\n<li>Ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde ilgili taraflarla i\u015f birli\u011fini geli\u015ftirici faaliyetlerde bulunmak ve projeler geli\u015ftirmek gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uluslararas\u0131 G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Kongresi \u201cG\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Sorumlulu\u011fumuzdur\u201d slogan\u0131yla 9 \u2013 10 May\u0131s 2024 tarihlerinde, \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130ki g\u00fcn s\u00fcren kongrede 14 yabanc\u0131 ve 37 yerli konu\u015fmac\u0131 2 ana oturum, 3 interaktif panel ve 8 paralel oturumda sunumlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. 2009 y\u0131l\u0131ndan beri her iki senede bir d\u00fczenlenen sekizinci kongre; G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde, Uluslararas\u0131 G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4462,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4461"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4461"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4465,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4461\/revisions\/4465"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}