{"id":2815,"date":"2012-04-24T12:18:50","date_gmt":"2012-04-24T09:18:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/?p=2815"},"modified":"2021-08-05T11:25:36","modified_gmt":"2021-08-05T08:25:36","slug":"2815-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/2815-2\/","title":{"rendered":"Carcinogens are Mediatic Not Scientific!"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\">Her g\u00fcn kansere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen ajanlarla ilgili yeni yeni haberler \u00e7\u0131kar. Asl\u0131nda her g\u00fcn say\u0131ca artan kanserojenler medyatiktir, bilimsel de\u011fildir. 3 \u2013 4 May\u0131s 2012 tarihleri aras\u0131nda, \u0130stanbul Harbiye Askeri M\u00fcze ve K\u00fclt\u00fcr Sitesi&#8217;nde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc d\u00fczenlenecek olan G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Kongresi konu\u015fmac\u0131lar\u0131ndan Prof. Dr. \u0130smail \u00c7elik, en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen kanser nedenleri ve kanserojen maddeler hakk\u0131nda bilgi veriyor.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanser olmak i\u00e7in bir maddeye maruziyetin dozu ve s\u00fcresi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ak\u015fam bir madde ile temas edip sabah kanser olmay\u0131z; en fazla zehirleniriz. Haberlere konu olan ve bilgi kirlili\u011fine yol a\u00e7an bu maddeler g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7indedir ve \u00e7o\u011fumuzun bunlarla temas\u0131 ya \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcrede ya da \u00e7ok \u00e7ok az miktarlarda olur. V\u00fccut bu tip zararl\u0131 maddelere kar\u015f\u0131 savunmay\u0131 ve ar\u0131nmay\u0131 m\u00fckemmel bir \u015fekilde ba\u015far\u0131r; ya\u015fayan organizmalar herhangi bir zehirli madde ile temas edince yok olacak g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve savunmas\u0131z de\u011fildir &#8211; korunma mekanizmalar\u0131 m\u00fckemmel \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131da \u00e7o\u011fumuza sorun olmayan s\u00f6z konusu maddeler ancak mesleksel olarak ve uzun y\u0131llar boyunca maruz kalanlarda kansere yol a\u00e7abilirler. \u00d6rne\u011fin \u00e7evremizdeki kum elle temasda hi\u00e7bir tehlike i\u00e7ermezken k\u00f6m\u00fcr i\u015f\u00e7ileri y\u0131llar boyu kaya tozlar\u0131n\u0131 soluduklar\u0131 i\u00e7in akci\u011fer kanseri riskleri artar. Benzer \u015fekilde mobilyac\u0131larda odun tozu, tersane i\u015f\u00e7ilerinde asbest, \u00fcz\u00fcm i\u015f\u00e7ilerinde arsenik, ayakkab\u0131 boyac\u0131lar\u0131nda benzen de mesleksel karsinojenlerin belli ba\u015fl\u0131 \u00f6rnekleridir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00c7evremizdeki \u00e7o\u011fu maddenin kansere yol a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in mesleksel olarak ve uzun y\u0131llar boyunca maruziyet gerektirmesi, Paracelsus&#8217;un 16. Y\u00fczy\u0131lda &#8220;Her madde zehirdir. Zehir ile zehir olmayan\u0131 ay\u0131ran dozdur&#8221; c\u00fcmlesinde de vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, modern toksikolojinin temel ta\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">San\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, genetik ge\u00e7i\u015f g\u00f6steren (ailevi kanserler) t\u00fcm kanserlerin binde birinden azd\u0131r. Kanserin sebepleri \u00e7o\u011funlukla ya\u015fam tarz\u0131 k\u00f6kenlidir:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\">T\u00fct\u00fcn<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Diyet\/Obezite\/Fizik aktivite<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Alkol<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Enfeksiyonlar (Hepatit B ve HPV), kanser sebeplerinin %90-95&#8217;ini olu\u015fturur.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\">T\u00dcT\u00dcN<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">T\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 her \u00e7e\u015fit kanseri artt\u0131r\u0131r. T\u00fcm kanserlerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131n sebebi t\u00fct\u00fcn ve t\u00fct\u00fcn mam\u00fclleri kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Sigara, kanser ile ili\u015fkisi ortaya konmu\u015f en \u00f6nemli t\u00fcketim maddesidir. Sigaran\u0131n ba\u015fta akci\u011fer kanseri olmak \u00fczere larenks, farinks, a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu, \u00f6zofagus, mesane, b\u00f6brek, pankreas, idrar yollar\u0131 ve serviks kanserine neden oldu\u011fu bilinmektedir. \u00d6zellikle akci\u011fer kanseri ile i\u00e7ilen sigara miktar\u0131 aras\u0131nda a\u00e7\u0131k bir ili\u015fki vard\u0131r. Sigaraya ba\u015flama ya\u015f\u0131, sigara kullanma s\u00fcresi, inhalasyon miktar\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketilen sigara miktar\u0131, kanser riskini belirlemektedir. Sigaran\u0131n zararl\u0131 etkisi, sigara b\u0131rak\u0131ld\u0131ktan 10-15 y\u0131l sonra bile devam etmektedir. Sigara duman\u0131nda 4000&#8217;e yak\u0131n say\u0131da kimyasal madde bulunmakta olup bunun 50&#8217;ye yak\u0131n\u0131 kanserojendir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">D\u0130YET\/OBES\u0130TE\/F\u0130Z\u0130K AKT\u0130V\u0130TE<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Sigara d\u0131\u015f\u0131ndaki en \u00f6nemli kanser nedeni diyet-kilo-fizik aktivite bile\u015fenlerinden olu\u015fan &#8220;ya\u015fam bi\u00e7imi&#8221; al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131d\u0131r. Sigara kullan\u0131m\u0131, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile beraber gerek yayg\u0131nl\u0131k gerekse de risk b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli iki kanser nedeni olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta olup her iki fakt\u00f6r birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm kanserlerin yakla\u015f\u0131k %80-90&#8217;undan sorumlu olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u015ei\u015fmanl\u0131k, sebebi ne olursa olsun kanseri artt\u0131ran bir etmendir. Fazla kalori al\u0131nmas\u0131 ve \u015fi\u015fmanl\u0131k, rahim, pankreas, safra yollar\u0131, ba\u011f\u0131rsak, b\u00f6brek ve meme kanseri riskini artt\u0131rmaktad\u0131r. Zarars\u0131z oldu\u011fu, kolesterol i\u00e7ermedi\u011fi s\u00f6ylenen ya\u011fl\u0131 g\u0131dalar\u0131n (zeytinya\u011f\u0131 veya kuru yemi\u015f de dahil olmak \u00fczere) \u00e7ok miktarda al\u0131nmas\u0131n\u0131n obeziteye yol a\u00e7abilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Gen\u00e7lik d\u00f6nemindeki fazla kilo ve \u015fi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm hayat boyu devam etti\u011fi bilinmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla gen\u00e7lik \u00e7a\u011f\u0131nda \u015fi\u015fman insanlar\u0131n fazla oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak gelecekte kanser vakalar\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131ndan endi\u015fe edilmektedir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u015ei\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesi sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ve fizik aktivite ile olur. Kanser ve di\u011fer hastal\u0131klar\u0131 engelleyen fiziksel aktivitelere k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta ba\u015flanmas\u0131 en b\u00fcy\u00fck fayday\u0131 vermektedir ancak yine de her ya\u015fta egzersiz yapman\u0131n faydal\u0131 oldu\u011fu ispatlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Amerikan Kanser Derne\u011fi&#8217;nin bireylere y\u00f6nelik beslenme ve fizik aktivite \u00f6nerileri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1)    Ba\u015fta bitkisel kaynakl\u0131 olmak \u00fczere sa\u011fl\u0131kl\u0131 besinler t\u00fcketiniz:<\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400;\">\n<li> Her g\u00fcn 5 veya daha fazla porsiyon sebze ve meyve \u00e7e\u015fitlerinden yiyiniz<\/li>\n<li> \u0130\u015flenmi\u015f (rafine) tah\u0131llar ve \u015fekerler yerine, ham tah\u0131llar\u0131 tercih ediniz<\/li>\n<li> K\u0131rm\u0131z\u0131 etin, \u00f6zellikle ya\u011fl\u0131 ve i\u015flenmi\u015f olanlar\u0131n, t\u00fcketimini k\u0131s\u0131tlay\u0131n\u0131z.<\/li>\n<li> Sa\u011fl\u0131kl\u0131 kiloyu korumaya yard\u0131mc\u0131 olacak besinleri se\u00e7iniz<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\">2)    Fiziksel olarak aktif bir ya\u015fam tarz\u0131 benimseyiniz.<\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400;\">\n<li>Yeti\u015fkinler haftan\u0131n 5 ya da daha fazla g\u00fcn\u00fc 30 dakika ya da daha fazla orta derecede aktivitede bulunmal\u0131d\u0131r. Haftan\u0131n 5 ya da daha fazla g\u00fcn\u00fc 45 dakika ya da daha fazla orta-\u015fiddetli derecede aktivitede bulunmak meme ve ba\u011f\u0131rsak kanseri riskini azaltmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>\u00c7ocuklar ve gen\u00e7ler haftan\u0131n en az 5 g\u00fcn\u00fcnde g\u00fcnde en az 60 dakika orta-\u015fiddetli derecede fiziksel aktivitede bulunmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\">3)    Ya\u015fam boyu sa\u011fl\u0131kl\u0131 kiloyu koruyunuz.<\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400;\">\n<li>Kalori al\u0131m\u0131n\u0131 fiziksel aktiviteye g\u00f6re dengeleyiniz.<\/li>\n<li>Son zamanlarda fazla kilolu ya da \u015fi\u015fman iseniz kilo veriniz.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\">4)    Alkoll\u00fc i\u00e7eceklerin t\u00fcketimini s\u0131n\u0131rlay\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"> Beslenme ile ilgili \u00e7ok fazla say\u0131da yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015f mevcuttur:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Soyan\u0131n i\u00e7indeki kad\u0131nl\u0131k hormonu olan \u00f6strojene benzer maddeler, y\u00fcksek dozda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda meme ve rahim kanserlerine yol a\u00e7abilir.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Domates, brokoli ve lahana gibi g\u0131dalar\u0131n y\u00fcksek miktarlarda t\u00fcketilmesinin kanserden korudu\u011funa dair veriler yeterli de\u011fildir.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Aspartam ve sakarin gibi yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kansere neden oldu\u011fu bilgisi ispatlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Kahve t\u00fcketiminin kansere neden oldu\u011fu ve ye\u015fil \u00e7ay\u0131n kanserden korudu\u011funa dair bilimsel bir bulgu yoktur.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Haz\u0131r g\u0131dalardaki katk\u0131 maddelerinin, uygun oranlarda kald\u0131\u011f\u0131 takdirde kanser yap\u0131c\u0131 etkisi mevcut de\u011fildir<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f g\u0131dalar\u0131n, kanser riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair bilimsel bir bulgu yoktur.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Organik olarak tan\u0131mlanan yiyeceklerin kanser riskini azaltt\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bir veri bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Vitamin takviyesi ve kaps\u00fcllerinin kanserden koruma etkisi yoktur aksine kanseri tetiklidi\u011fini g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcuttur:<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\">o        Havucun i\u00e7inde de bulunan beta-karoten maddesinin fazla al\u0131nmas\u0131, sigara ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131nda akci\u011fer kanseri riskini artt\u0131rabilmektedir. Yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, sigara i\u00e7enlere beta-karoten tableti verildi\u011finde, \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Bu havucun t\u00fcketilmemesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131maz aksine sigara i\u00e7enlerin sigaray\u0131 b\u0131rakmalar\u0131 daha ya\u015famsald\u0131r. Havu\u00e7 g\u00fcnl\u00fck g\u0131da al\u0131m\u0131 i\u00e7inde taze olarak yenilebilir ve b\u00f6yle t\u00fcketildi\u011finde kanserden koruyucudur.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">o        Yiyeceklerle al\u0131nan folat kanserden koruyucu etki yaparken herg\u00fcn y\u00fcksek dozda folat vitamin tableti tedavisi ile artm\u0131\u015f kanser ve kalp damar hastal\u0131\u011f\u0131 riski g\u00f6sterilmi\u015ftir. Folik asidin fel\u00e7 ve kalp hastal\u0131\u011f\u0131 riskini azaltmas\u0131 ve kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak kanserini engellemesi varsay\u0131mlar\u0131 ile bir\u00e7ok insan folik asit tabletleri kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve hatta Amerika, Kanada ve \u015eili gibi unlara ve benzeri \u00fcr\u00fcnlere folik asit eklenmeye kadar yayg\u0131n kullan\u0131ma girmi\u015ftir. Fakat y\u0131llar sonra \u00f6zellikle g\u0131da takviyesi yap\u0131lan bu \u00fclkelerde kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak ve prostat kanserlerinde y\u00fczde 200&#8242; e varan art\u0131\u015flar dikkati \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve 2009 y\u0131llar\u0131n\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren say\u0131lar\u0131 gittik\u00e7e artan ara\u015ft\u0131rmalarda folik asidin y\u00fcksek dozlar\u0131n\u0131n normal h\u00fccreler yan\u0131nda kanser h\u00fccrelerinin \u00e7o\u011falmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 ve art\u0131rd\u0131klar\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Norve\u00e7&#8217;te yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda folik asit ve B12 deste\u011fi alan kalp hastalar\u0131 aras\u0131nda akci\u011fer kanserine yakalananlar\u0131n oran\u0131n\u0131n, genel n\u00fcfusuna g\u00f6re y\u00fczde 25 daha fazla oldu\u011funu ortaya konmu\u015f ve ara\u015ft\u0131rmada ayr\u0131ca, vitamin deste\u011fi alanlar\u0131n di\u011fer kanser hastal\u0131klar\u0131 ve di\u011fer rahats\u0131zl\u0131klardan \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131n da daha y\u00fcksek oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">ALKOL<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Alkol kanseri tetikler. Az miktarda bile olsa alkol kanserojen etki g\u00f6sterir. Alkol\u00fcn neden oldu\u011fu kanserler a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu, larinks, \u00f6zefagus ve karaci\u011fer kanserleridir. Alkol kullan\u0131m\u0131 yan\u0131nda sigara i\u00e7imi de varsa kanser riski, her biri i\u00e7in 5 kat iken, 25 kata \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kanserden korunmak i\u00e7in ya\u015fam bi\u00e7imimizi de\u011fi\u015ftirmemiz ve sigara duman\u0131na maruz kalmayan, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenen, \u015fi\u015fman olmayan ve fiziksel olarak aktif olan bireyler olmam\u0131z gerekli ve yeterlidir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Medya \u0130leti\u015fim: UMUT KABLAN (ERA MEDYA) 0.212.297 89 90<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">http:\/\/www.gidaguvenligikongresi.org\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Edit\u00f6re Not:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Prof. Dr. \u0130smail \u00c7elik, Hacettepe \u00dcniversitesi Onkoloji Enstit\u00fcs\u00fc, Prevantif Onkoloji Anabilim Dal\u0131, \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 ve Medikal Onkoloji Uzman\u0131, Kanser Epidemiyolojisi Bilim Uzman\u0131 olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her g\u00fcn kansere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen ajanlarla ilgili yeni yeni haberler \u00e7\u0131kar. Asl\u0131nda her g\u00fcn say\u0131ca artan kanserojenler medyatiktir, bilimsel de\u011fildir. 3 \u2013 4 May\u0131s 2012 tarihleri aras\u0131nda, \u0130stanbul Harbiye Askeri M\u00fcze ve K\u00fclt\u00fcr Sitesi&#8217;nde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc d\u00fczenlenecek olan G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Kongresi konu\u015fmac\u0131lar\u0131ndan Prof. Dr. \u0130smail \u00c7elik, en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen kanser nedenleri ve kanserojen maddeler hakk\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2815"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2815"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3573,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2815\/revisions\/3573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}