{"id":2768,"date":"2008-07-15T16:02:22","date_gmt":"2008-07-15T13:02:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/?p=2768"},"modified":"2021-08-05T12:20:02","modified_gmt":"2021-08-05T09:20:02","slug":"rusya-federasyonuna-yapilan-domates-ihracatinin-durdurulmasi-ve-bunun-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/rusya-federasyonuna-yapilan-domates-ihracatinin-durdurulmasi-ve-bunun-etkileri\/","title":{"rendered":"Suspension of Tomato export to Russian Federation and Its Effects"},"content":{"rendered":"<p>Rusya Federasyonu&#8217;na (RF) yap\u0131lan ya\u015f sebze meyve ihracat\u0131nda RF zirai ila\u00e7 (pestisit) yasal kal\u0131nt\u0131 limitlerinin a\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle 7 Haziran 2008 tarihi itibar\u0131yla baz\u0131 tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerimizin RF&#8217;ye giri\u015fi yasakland\u0131. RF son be\u015f ayl\u0131k d\u00f6nem i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye&#8217;den gelen \u00fcr\u00fcnlerde kendi pestisit limitlerinin \u00fczerinde olan sonu\u00e7lar saptam\u0131\u015ft\u0131r. RF&#8217;nun ya\u015f sebze ve meyvelerin ithalat\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 pestisit, nitrat (g\u00fcbre) ve a\u011f\u0131r metallerden olu\u015fan listesinde \u00f6zellikle pestisit kal\u0131nt\u0131 limitleri T\u00fcrk ve AB limitlerinin genelde alt\u0131nda olmaktad\u0131r. Yani RF i\u00e7in uygunsuz olan baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin T\u00fcrk ve AB limitlerine g\u00f6re uygun olabilece\u011fi de g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Rusya&#8217;n\u0131n maksimum kal\u0131nt\u0131 limitleri, T\u00fcrk ve AB&#8217;nin kabul etti\u011fi standartlardan, baz\u0131 pestisitler i\u00e7in 40, baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in 100 kat daha a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r.<\/p>\n<p>Baz\u0131 bas\u0131n organlar\u0131nda oldu\u011fu gibi &#8216;Rusya&#8217;n\u0131n almad\u0131\u011f\u0131 zehirli ya\u015f sebze ve meyveler T\u00fcrkiye&#8217;de t\u00fcketiliyor&#8217; a\u00e7\u0131klanmas\u0131 do\u011fru bir ifade olmamaktad\u0131r. Zira, Rusya&#8217;dan y\u00fcksek pestisit seviyeleri nedeniyle geribildirim alan \u00fcr\u00fcnler 5 ay \u00f6nce g\u00f6nderilmi\u015f ve Rusya&#8217;n\u0131n i\u00e7 piyasas\u0131nda t\u00fcketilmi\u015f \u00fcr\u00fcnlerdir. Sonu\u00e7 olarak RF&#8217;dan \u00fclkemize geri g\u00f6nderilmi\u015f ve i\u00e7 piyasaya sunulmu\u015f herhangi bir \u00fcr\u00fcn bulunmamaktad\u0131r.  T\u00fcrkiye&#8217;de, y\u0131ll\u0131k ortalama 25 milyon ton sebze ve 15 milyon ton meyve \u00fcretiliyor. \u00dcretilen meyve sebzenin 2.1 milyon tonu yani % 5&#8217;i do\u011frudan ihra\u00e7 ediliyor. Bu % 5&#8217;lik k\u0131sm\u0131n da kontroll\u00fc bir \u015fekilde ihracat\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Geri kalan % 95&#8217;lik k\u0131s\u0131m ise i\u00e7 piyasada t\u00fcketilmektedir. Burada as\u0131l sorun % 5&#8217;lik k\u0131s\u0131mda de\u011fil % 95&#8217;lik k\u0131s\u0131mda olu\u015fmaktad\u0131r. Geri kalan % 95&#8217;lik k\u0131sm\u0131n kontrol ve denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 esas\u0131nda T\u00fcrk t\u00fcketicisinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz eden as\u0131l konudur. Bunun i\u00e7in bir an \u00f6nce &#8220;Hal Yasas\u0131n\u0131n ve Taze Sebze ve Meyve \u00dcretiminde Bitki Koruma \u00dcr\u00fcn\u00fc Kal\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi&#8221; konusundaki yasalar\u0131n \u00e7\u0131kart\u0131larak ivedilikle uygulamaya ge\u00e7irilmesi ve bu \u015fekilde t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerde izlenebilirlik ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir. Bu \u015fekilde sorunun as\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olan ve \u0130TU olarak an\u0131lan &#8220;\u0130yi Tar\u0131msal Uygulamalar\u0131&#8221;na da ge\u00e7ilmi\u015f olacakt\u0131r. AB&#8217;nde oldu\u011fu gibi piyasa kontrollerine ve raftan toplanan \u00fcr\u00fcnlerin analizlerinin etkin bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 mevcut durum tespiti ve yap\u0131lanlar\u0131n do\u011frulamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Pestisitler bitki zararl\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nleyen, uzakla\u015ft\u0131ran, yok eden, madde ya da maddeler kar\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Pestisitler genelde geleneksel tar\u0131mda kullan\u0131m\u0131na t\u00fcm d\u00fcnyada izin verilen maddelerdir. Asl\u0131nda pestisitlerle ilgili esas tehlike; s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcn i\u00e7in do\u011fru olmayan pestisitin, do\u011fru olmayan miktarda ve do\u011fru olmayan zamanda kullan\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r ve b\u00f6yle bir do\u011fru olmayan uygulama sonucunda \u00fcr\u00fcn \u00fczerinde y\u00fcksek miktarda pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 b\u0131rak\u0131r.  Pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi tehlikeleri aras\u0131nda \u00fcst s\u0131ralarda yer al\u0131r ve kimyasal tehlikeler grubunu olu\u015fturur. Bunlar mikrobiyolojik tehlikelerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sorunlardan farkl\u0131 olarak uzun vadede v\u00fccutta birikim yapan kronik ve sinsi etkiler  g\u00f6stermektedir. Pestisit kaynakl\u0131 hastal\u0131klar g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketiminden y\u0131llar sonra ortaya \u00e7\u0131kabilir. Pestisit gibi v\u00fccutta birikim yapman\u0131n sonucunda etkisini g\u00f6steren sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n net bir nedenini bulmak genelde \u00e7ok zordur. Pestisitler asl\u0131nda do\u011fru bir \u015fekilde  kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda g\u0131dalarda zararl\u0131 miktarlarda kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakmamaktad\u0131rlar. Zaten yasal pestisit kal\u0131nt\u0131 limitleri de pestisitlerin do\u011fru bir \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndaki miktar\u0131d\u0131r. Bilin\u00e7siz kullan\u0131m, erken hasat ve yasak olan pestisitlerin kullan\u0131m\u0131 nedeniyle pestisit sorunlar\u0131na AB&#8217;ne g\u00f6re T\u00fcrkiye&#8217;de daha fazla rastlanmaktad\u0131r. \u00dclkemizde hem \u0130l Kontrol Laboratuarlar\u0131, hem de \u00d6zel G\u0131da Kontrol laboratuarlar\u0131 art\u0131k hem say\u0131, hem de vas\u0131f bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok iyi bir d\u00fczeydedir. Pestisit analizlerinde bu akredite laboratuarlardan \u00fclke olarak \u00e7ok daha etkin bir \u015fekilde faydalan\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Tar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n izlenebilirlik, dolay\u0131s\u0131yla ITU&#8217;n\u0131 hayata ge\u00e7irmesi ve bu konuda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ve analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n periyodik olarak bakanl\u0131k web sitesinde payla\u015f\u0131lmas\u0131yla t\u00fcketicilerin bilin\u00e7lendirilmesi, hassasiyet ve tedirginli\u011finin giderilmesi sa\u011flanabilecektir. T\u00fcketicilerin \u00fcr\u00fcn sat\u0131n al\u0131rken, ambalajl\u0131 ve Tar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan izin alm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nlenmesi bu tip riskleri olduk\u00e7a azaltacakt\u0131r. Di\u011fer taraftan nonsistemik pestisit riskinin azalt\u0131lmas\u0131nda meyve ve sebzeleri iyice y\u0131kamak, kabuklar\u0131n\u0131 soymak \u00f6nemli bir fayda sa\u011flayacakt\u0131r. Ancak, bu i\u015flemlerin baz\u0131 pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Burada Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na, \u00fcreticiye, ihracat\u00e7\u0131ya ve t\u00fcketiciye b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6rev d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusya Federasyonu&#8217;na (RF) yap\u0131lan ya\u015f sebze meyve ihracat\u0131nda RF zirai ila\u00e7 (pestisit) yasal kal\u0131nt\u0131 limitlerinin a\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle 7 Haziran 2008 tarihi itibar\u0131yla baz\u0131 tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerimizin RF&#8217;ye giri\u015fi yasakland\u0131. RF son be\u015f ayl\u0131k d\u00f6nem i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye&#8217;den gelen \u00fcr\u00fcnlerde kendi pestisit limitlerinin \u00fczerinde olan sonu\u00e7lar saptam\u0131\u015ft\u0131r. RF&#8217;nun ya\u015f sebze ve meyvelerin ithalat\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 pestisit, nitrat (g\u00fcbre) ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2768"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3606,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768\/revisions\/3606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}