{"id":2756,"date":"2010-10-04T15:30:04","date_gmt":"2010-10-04T12:30:04","guid":{"rendered":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/?p=2756"},"modified":"2021-08-05T12:05:05","modified_gmt":"2021-08-05T09:05:05","slug":"kontroller-yapilmazsa-turkiyede-de-melamin-faciasi-yasanabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/kontroller-yapilmazsa-turkiyede-de-melamin-faciasi-yasanabilir\/","title":{"rendered":"Melamine Disaster can be Faced in Turkey, Too Unless Controls are Done"},"content":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnlerde \u00c7in&#8217;de s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleriyle bebek mamalar\u0131na kat\u0131lan melamin nedeniyle \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi ve 53 bin \u00e7ocu\u011fun ise genellikle b\u00f6brek rahats\u0131zl\u0131klar\u0131na yakalanmas\u0131 konusunda bir a\u00e7\u0131klama yapan G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi (GGD) Ba\u015fkan\u0131 Samim Saner, &#8220;D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k Te\u015fkilat\u0131 (WHO) ve Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m Te\u015fkilat\u0131 (FAO) verilerine g\u00f6re \u00c7in&#8217;de sorunun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede t\u00fcketime haz\u0131r bebek mamalar\u0131nda 2 600 mg\/ kg&#8217;a kadar  melamine rastland\u0131. Melaminin s\u00fcte hile ama\u00e7l\u0131 kat\u0131lan suyun protein i\u00e7eri\u011fini y\u00fckseltmek i\u00e7in kat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu tespit edildi. \u00c7in&#8217;de ya\u015fanan melamin facias\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunun ne denli \u00f6nemli oldu\u011funu bir kez daha ortaya \u00e7\u0131kard\u0131&#8221; dedi.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><em>\u2018\u00c7in&#8217;den bebek mamas\u0131 ithal etmiyoruz&#8217;<\/em><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">Saner, &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de \u00c7in&#8217;dekine benzer bir facia meydana gelebilir mi?&#8221; sorusuna \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi: &#8220;\u00c7in&#8217;den bebek mamas\u0131 ithal etmiyoruz. Ancak, bu bizim \u00fclkemizde tehlike ya\u015fanmaz anlam\u0131na gelmiyor. Avrupa Birli\u011fi Komisyonu, AB \u00fclkelerine \u00c7in&#8217;den ithal edilen ve i\u00e7eri\u011finde y\u00fczde 15&#8217;in \u00fczerinde s\u00fct i\u00e7eren ya da i\u00e7eri\u011finde ne kadar s\u00fct i\u00e7erdi\u011fi belirtilmemi\u015f olan \u00fcr\u00fcnlerde laboratuvar analizleri de dahil olmak \u00fczere s\u0131k\u0131 kontroller yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015fuyor. Bu \u00fcr\u00fcnlerde melamin miktar\u0131n\u0131n 2.5 mg \/ kg&#8217;\u0131 a\u015fmamas\u0131 gerekiyor. 2.5 mg\/kg&#8217;dan daha fazla melamin i\u00e7eren g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin imha edilmesi zorunlu. Di\u011fer taraftan, Avrupa Birli\u011fi G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Otoritesi &#8211; EFSA s\u00fct, s\u00fct tozu ve bebek mamas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fct i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnlerdeki riskin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu bildiriyor. ABD ve AB&#8217;ye \u00fcye \u00fclkelerde \u00c7in&#8217;den s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131 yasakland\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;de de melamin problemi \u00e7\u00f6z\u00fclene kadar b\u00f6yle bir karar al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir tehlike kayna\u011f\u0131 olarak i\u00e7eri\u011finde s\u00fct veya s\u00fcttozu olan \u00fcr\u00fcnlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise i\u00e7eri\u011finde y\u00fczde 15&#8217;in \u00fczerinde s\u00fct bulunan \u00fcr\u00fcnlerde melamin analizinin yap\u0131larak \u00fcr\u00fcn\u00fcn ithaline izin verilmesi gerekiyor. Risk analizi gere\u011fi bundan b\u00f6yle s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131nda melamin analizi yap\u0131larak melamin i\u00e7eri\u011fi 2.5 mg \/kg \u00fczerinde olanlar\u0131n ithaline izin verilmemelidir.&#8221;<\/p>\n<p align=\"justify\"><em><strong>\u00c7ocuklar\u0131n melamine tolerans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck<\/strong><\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">Saner, melaminin d\u00fc\u015f\u00fck akut  toksisitede bir kimyasal madde olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, \u00fcretimi s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan siyan\u00fcrik asit ile reaksiyonu sonucunda baz\u0131 hayvan deneylerinde b\u00f6brek ve safra kesesinde ta\u015f olu\u015fumuna neden olabildi\u011fini, ancak insanlar \u00fczerinde karsinojenik etkileri oldu\u011funa dair yeterli bir kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti: &#8220;Melaminin g\u0131dalarda 2.5 mg \/ kg&#8217;\u0131 a\u015fmamas\u0131 gerekiyor. Genelde g\u0131dalarda bulunabilecek d\u00fc\u015f\u00fck miktarlardaki melaminin bula\u015fma kayna\u011f\u0131 ambalaj olabilir. Ancak bu tip bir bula\u015fma limitleri a\u015fmamak kayd\u0131yla  bir tehlike olu\u015fturmaz.&#8221;<\/p>\n<p align=\"justify\">AB G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Otoritesi-EFSA&#8217;n\u0131n verilerine g\u00f6re \u00c7in kaynakl\u0131 melamin bula\u015fmas\u0131 ihtimali nedeniyle, v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ba\u015f\u0131na al\u0131nabilecek g\u00fcnl\u00fck melamin miktar\u0131n\u0131n 0.5 mg&#8217;\u0131 a\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken Saner, \u015fu bilgileri verdi: &#8220;Buna g\u00f6re 20 kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun s\u00fct i\u00e7eren g\u0131dalar nedeniyle 10 mg&#8217;dan fazla melamin almas\u0131 tehlikeli sonu\u00e7lara yol a\u00e7abiliyor. Bu miktar 80 kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki bir yeti\u015fkin ise 40 mg&#8217;\u0131 a\u015fmamal\u0131.Yeti\u015fkinlerin \u00e7ok farkl\u0131 g\u0131dalar\u0131 t\u00fcketmeleri ve toleranslar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131, bebeklerin ise yaln\u0131zca s\u00fcttozuyla beslenmeleri ve toleranslar\u0131n\u0131n yeti\u015fkinlere g\u00f6re \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 \u00c7indeki  soruna  yol a\u00e7t\u0131.&#8221;<\/p>\n<p align=\"justify\">\u00c7in&#8217;de ya\u015fanan bu krizin \u2018Tarladan \u00c7atala&#8217; g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi zincirinin \u00f6nemini bir kere daha g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyen Saner, &#8220;G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi zinciri bir b\u00fct\u00fcn ve bu zincirin g\u00fcc\u00fc en zay\u0131f halkas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc kadard\u0131r. Bu tip krizlerin ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in izlenebilirlik ve kay\u0131tl\u0131 \u00fcretim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gerekliliktir&#8221; yorumunu yapt\u0131.<\/p>\n<p><strong><u>Melamin zehirlenmesinin semptomlar\u0131:<\/u><\/strong>\u0130drarda kan, idrar edememe, veya az idrar, b\u00f6brek enfeksiyonu semptomlar\u0131, y\u00fcksek tansiyon, iritabilite.<strong><u>Tedavisi:<\/u><\/strong><\/p>\n<p>Zehirlenmenin b\u00f6brek \u00fczerindeki etkilerinin ciddiyetine  ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 tedavi \u015fekilleri uygulanabilir. S\u0131v\u0131 inf\u00fczyonu, idrar alkalinizasyonu, elektrolit ve asit-baz dengesinin d\u00fczeltilmesi, hemodiyaliz veya peritonaldiyaliz , veya b\u00f6brek ta\u015flar\u0131n\u0131n ameliyatla al\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n<p><u><strong>\u00c7in&#8217;e seyahat edenler i\u00e7in<\/strong><\/u><\/p>\n<ul>\n<li>Hi\u00e7bir \u015fekilde \u00c7in mal\u0131 bebek mamas\u0131 kullan\u0131lmamal\u0131.<\/li>\n<li>\u00c7in mal\u0131 her t\u00fcrl\u00fc s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131 (yo\u011furt, peynir, dondurma, vs)<\/li>\n<li>S\u00fct tozu, peynir alt\u0131 suyu, sporcular i\u00e7in protein takviyeleri, laktoz ve kazein gibi s\u00fct t\u00fcrevi maddeler i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: medium;\"> <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnlerde \u00c7in&#8217;de s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleriyle bebek mamalar\u0131na kat\u0131lan melamin nedeniyle \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi ve 53 bin \u00e7ocu\u011fun ise genellikle b\u00f6brek rahats\u0131zl\u0131klar\u0131na yakalanmas\u0131 konusunda bir a\u00e7\u0131klama yapan G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Derne\u011fi (GGD) Ba\u015fkan\u0131 Samim Saner, &#8220;D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k Te\u015fkilat\u0131 (WHO) ve Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m Te\u015fkilat\u0131 (FAO) verilerine g\u00f6re \u00c7in&#8217;de sorunun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede t\u00fcketime [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2756"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2756"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2758,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2756\/revisions\/2758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}