G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi bilime dayal\u0131 y\u00f6netilmedi\u011fi takdirde \u00e7ok say\u0131da riski ta\u015f\u0131yabilir. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde bu risklerin neler oldu\u011funu, bunlar\u0131n nas\u0131l ortadan kald\u0131r\u0131labilece\u011fini belirleyen ve bu bilgiyi t\u00fcketici ile payla\u015fan ba\u011f\u0131ms\u0131z bilimsel kurumlar var. Bu kurumlar i\u00e7erisinde de g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi \u015femsiyesi alt\u0131nda ne kadar uzmanl\u0131k alan\u0131 varsa onlar\u0131n temsilcileri yer almakta. Bu noktada da baz\u0131 ilkeler uygulanmaktad\u0131r:<\/p>\n
Ancak bu \u015fekilde payla\u015f\u0131lan bilginin do\u011frulu\u011fundan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n
G\u0131dalar\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na varsa olumsuz etkilerini saptamak bir uzmanlar toplulu\u011funun ba\u011f\u0131ms\u0131zca ve beraberce yapabilece\u011fi bir \u015feydir. Bu toplulukta toksikologlar, biyologlar, g\u0131da m\u00fchendisleri ve teknologlar\u0131, ziraat m\u00fchendisleri, kimya m\u00fchendisleri, veteriner hekimler, t\u0131p doktorlar\u0131, diyetisyenler gibi daha ad\u0131n\u0131 sayamad\u0131\u011f\u0131m bir\u00e7ok konuda uzman bilim adam\u0131 bulunmakta. Bu bilim adamlar\u0131n\u0131n her biri konunun ancak bir boyutunu g\u00f6rmekte yetkin. Tek ba\u015f\u0131na bir ba\u015fka boyutunu g\u00f6rmesine ise olanak yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc uzmanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil. Ancak birlikte manzaran\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
\u00dclkemizde bu kurum olmad\u0131\u011f\u0131ndan, tek tek kimi meslek mensubu akademisyenler bu bo\u015flu\u011fu son derece yan\u0131lt\u0131c\u0131 bi\u00e7imde doldurmaktalar. Bizde genel k\u00fclt\u00fcr uzmanl\u0131\u011f\u0131 (!) \u00e7ok yayg\u0131n. ,<\/p>\n
<\/p>\n
O zaman ne yapal\u0131m?<\/strong><\/p>\n \u00d6ncelikle \u0131srarla ve s\u00fcrekli ba\u011f\u0131ms\u0131z bilimsel kurulun olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 talep edelim hep birlikte. Bunu sa\u011flamak kamu otoritesinin do\u011fru bilgiye ula\u015fmay\u0131 hak eden t\u00fcm t\u00fcketicilere borcudur.<\/p>\n Bu a\u015famada tek tek ki\u015filere de\u011fil, kurumsal g\u00f6r\u00fc\u015flere itibar edelim. G\u0131dalarda sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 bir uygulama olsa buna ilk itiraz\u0131n \u00fclkenin sa\u011fl\u0131k otoritesinden, sa\u011fl\u0131k ile ilgili \u00fcniversitelerden, meslek odalar\u0131 gibi \u00f6rg\u00fctlerden gelece\u011fini. Bilimsel olarak kabul g\u00f6ren ve yasal olan tavuk\u00e7uluk risk ta\u015f\u0131sa buna ilk olarak Veteriner Hekimler Konseyi’nin veya topluca Veteriner Hekim akademisyenlerin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na emin olal\u0131m. UHT s\u00fctler ya da meyve sular\u0131 zehir sa\u00e7sayd\u0131 G\u0131da M\u00fchendisleri Odas\u0131’n\u0131n ya da Ziraat M\u00fchendisleri Odas\u0131’n\u0131n ya da benzeri bir kurumun isyan edece\u011fini bilelim. Sadece \u00fc\u00e7 ki\u015finin do\u011fru, t\u00fcm bir bilim camias\u0131n\u0131n hain (!) oldu\u011fu bir \u00fclkenin var olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilelim.<\/p>\n Teknoloji \u00e7a\u011f\u0131 do\u011fru bilgiye ula\u015f\u0131m kadar, yanl\u0131\u015f bilginin de oda\u011f\u0131 haline gelmi\u015ftir. T\u00fcketici yayg\u0131n deyimi ile “internette s\u00f6rf yaparak” do\u011fru bilgiye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Oysa pek \u00e7ok kontrols\u00fcz site var. Burada da kurumsal a\u011f\u0131rl\u0131k \u00f6nem kazan\u0131yor. Konu uzmanl\u0131klar\u0131 ile ilgili meslek Odalar\u0131, \u00fcniversiteler, T\u00fcrk Toksikoloji Derne\u011fi gibi bilimsel alanda kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f STK’lar\u0131n siteleri \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterelim.<\/p>\n Uzmanl\u0131k alanlar\u0131na dikkat edelim. G\u0131da g\u00fcvenli\u011finin ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n her biri bir uzmanl\u0131k konusudur. UHT s\u00fctte uygulanan i\u015flemlerin s\u00fct bile\u015fenlerine ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu teknoloji \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan meslek gruplar\u0131 bilir. Teknolojide asl\u0131nda var olmayan bir olguyu varm\u0131\u015f gibi yorumlayarak t\u00fcketicilerin akl\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131ranlara kar\u015f\u0131 dural\u0131m. Olabilecek en k\u00f6t\u00fc \u015fey, bir yandan t\u00fcketicinin risk alg\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131lt\u0131lmas\u0131 ve kay\u0131td\u0131\u015f\u0131na y\u00f6neltecek korkulara itilmesi; di\u011fer yandan da do\u011fru olmayan beslenme modellerine y\u00f6nelmeleridir. T\u00fcketiciler tavuk t\u00fcketmeye korkuyor; g\u00fcvenli s\u00fct\u00fc t\u00fcketmek istemiyor. Oysa hepimiz \u00e7ok iyi biliyoruz ki hayvansal protein t\u00fcketimimiz \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi bilime dayal\u0131 y\u00f6netilmedi\u011fi takdirde \u00e7ok say\u0131da riski ta\u015f\u0131yabilir. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde bu risklerin neler oldu\u011funu, bunlar\u0131n nas\u0131l ortadan kald\u0131r\u0131labilece\u011fini belirleyen ve bu bilgiyi t\u00fcketici ile payla\u015fan ba\u011f\u0131ms\u0131z bilimsel kurumlar var. Bu kurumlar i\u00e7erisinde de g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi \u015femsiyesi alt\u0131nda ne kadar uzmanl\u0131k alan\u0131 varsa onlar\u0131n temsilcileri yer almakta. Bu noktada da baz\u0131 ilkeler uygulanmaktad\u0131r: Kurulda […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2527"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2527"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3565,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2527\/revisions\/3565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}