Ba\u015fla bir deyi\u015fle bu hassasiyetimiz kullan\u0131l\u0131yor.<\/strong><\/p>\nBir “do\u011fal” \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 tutturuyor birileri, “do\u011fal” oldu\u011fu iddia edilen \u00fcr\u00fcnleri yiyenler hi\u00e7 sa\u011fl\u0131k riski ile kar\u015f\u0131la\u015fmayacak da di\u011ferleri risk alt\u0131nda gibi… “Aman do\u011fal yo\u011furt yiyin” deniyor. Nedir do\u011fal yo\u011furt? \u0130ne\u011fin memesinden \u00e7\u0131kan yo\u011furt var m\u0131? Evde de yapsak teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil mi? Maya olarak ne kat\u0131yoruz? Onun i\u00e7inde ne var? Nereden geldi? Bu sorular\u0131 \u00e7e\u015fitledik\u00e7e ak\u0131llar kar\u0131\u015f\u0131yor ve do\u011fru yapal\u0131m derken tam da yanl\u0131\u015f\u0131n g\u00f6be\u011finde buluyoruz kendimizi. G\u00fcn ge\u00e7miyor ki bir g\u0131da maddesi “mucize g\u0131da” ya da “k\u00f6t\u00fc g\u0131da” olarak sunulmas\u0131n ve bu y\u00f6nde bir kampanya ba\u015flamas\u0131n. Bu iddialara bakarsak sadece mevsiminde tarlada yeti\u015fen domatesi yiyerek \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe ula\u015fmak i\u015ften bile de\u011fil.<\/p>\n
G\u0131dalar \u00e7e\u015fitli beyanlarla pazarlan\u0131yor “kanseri \u00f6nler”, “bron\u015fite iyi gelir”, “v\u00fccut direncini artt\u0131r\u0131r” gibi… Bu bilgiler etiketle, \u00fcr\u00fcnlerin yan\u0131 s\u0131ra t\u00fcketiciye ula\u015fan bro\u015f\u00fcrlerle, reklamlarla veya medya ile uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak t\u00fcketiciye ula\u015f\u0131yor. \u0130\u015fte g\u0131dalar\u0131n etiketlenmesi ile ilgili kural getiren d\u00fczenlemeler bu nedenle var. Yan\u0131lmadan bilgilenmemiz ve g\u0131dalar\u0131 bilin\u00e7li bir \u015fekilde t\u00fcketmemiz gerekiyor. Hassasiyetimizi kullanarak g\u0131dalar\u0131 sahip olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zelliklere sahipmi\u015f gibi satanlar\u0131n ve bu yolla bizleri yan\u0131ltanlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek gerekiyor.<\/p>\n
G\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda ve t\u00fcketicinin bilgilendirilmesinde g\u0131dalar\u0131n etiketleri en temel ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. <\/strong>Di\u011fer yandan etiketler resmi kontrollerde izlenebilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131nda \u00f6nemli bir veri kayna\u011f\u0131d\u0131r. <\/strong>Bu ileti\u015fimi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrsek bir yandan g\u0131da maddesinin t\u00fcketiminden maksimum fayday\u0131 sa\u011flarken; bir yandan da t\u00fcketicinin yan\u0131lt\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler ve sa\u011fl\u0131k risklerini minimuma indiririz. \u0130\u015fte bu nedenle g\u0131dalar\u0131n etiketleme kurallar\u0131n\u0131 bilmek ve etiketleri do\u011fru okumak kendimize ve yak\u0131nlar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 bir sorumluluktur.<\/p>\n\n- Etiketleme kavram\u0131; g\u0131da maddesini tan\u0131t\u0131c\u0131 yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6rsel her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi kapsamaktad\u0131r.<\/strong> Sadece ambalaj \u00fczerinde olan bilgiler de\u011fil; g\u0131da ile birlikte sunulan veya ambalaj\u0131nda bas\u0131l\u0131 bulunan tan\u0131t\u0131m bildirimleri ve reklamlar da etiketleme kurallar\u0131na uymak zorundad\u0131r.<\/li>\n
- G\u0131da maddesinin etiketi, ambalaj\u0131 ve bi\u00e7imi, tan\u0131t\u0131m ve reklam\u0131 sahte veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.<\/strong> Etiketleme kapsam\u0131nda herhangi bir yolla sunulan bilgiler; g\u0131dan\u0131n do\u011fas\u0131na, bile\u015fimine, \u00f6zelliklerine, miktar\u0131na, raf \u00f6mr\u00fcne, orijinine ve \u00fcretim metotlar\u0131na g\u00f6re hatal\u0131 bir izlenim yarat\u0131lmamal\u0131; g\u0131dan\u0131n sahip olmad\u0131\u011f\u0131 etki ve \u00f6zelliklere at\u0131fta bulunmamal\u0131d\u0131r. Bu kurallar g\u0131dan\u0131n \u015fekli, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc veya ambalaj\u0131, kullan\u0131lan ambalaj malzemesi, d\u00fczenlendi\u011fi bi\u00e7im ve sergilenme \u015fekli i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Tahta kasa, karton kutu i\u00e7inde pazarlanan \u00fcr\u00fcnler ya da sap saman i\u00e7inde sat\u0131lan yumurtalar t\u00fcketiciler taraf\u0131ndan “organik” gibi alg\u0131lanmaktad\u0131r. Oysa bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn organik olup olmad\u0131\u011f\u0131 etiketinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel T\u00fcrkiye logosundan anla\u015f\u0131labilir. Kald\u0131 ki yumurtan\u0131n yaprak, saman gibi malzemeler i\u00e7inde sat\u0131\u015f\u0131 da yasakt\u0131r. <\/strong>\u015e\u00fcphesiz burada ” getirilen kurallara ra\u011fmen bu \u00fcr\u00fcnler bize neden ve nas\u0131l kurald\u0131\u015f\u0131 bir bi\u00e7imde ula\u015f\u0131yor?” sorusunu da sormak gerekir. Resmi denetimlerin ne derece etkin oldu\u011fu bir ba\u015fka konu\u015fulmaya muhta\u00e7 konudur.<\/li>\n
- \u00dczerinde bal ar\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kartmas\u0131 bulunan domatesler organik olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r. Ancak bu t\u00fcr g\u00f6sterim bi\u00e7imleri de kesinlikle “organik \u00fcr\u00fcn” ifadesi de\u011fildir.<\/strong><\/li>\n
- G\u0131da maddelerinin etiketi ve tan\u0131t\u0131m\u0131nda “do\u011fal”, “\u00e7iftlik”, “k\u00f6y”, “s\u00fcper”, “mega” <\/strong>ifadeleri \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ifadeler olmad\u0131\u011f\u0131 gibi kimi \u00fcr\u00fcnlerde a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklanm\u0131\u015f olan yan\u0131lt\u0131c\u0131 ifadelerdir. Bu t\u00fcr ifadeler t\u00fcketici hassasiyetini kullanmaktad\u0131r. Do\u011fal olmayan s\u00fct ve yumurta olmayaca\u011f\u0131 gibi, do\u011fal (yani do\u011fadan elde edilen) yo\u011furt da bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n
- G\u0131dalar\u0131n bir hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleme, tedavi etme veya iyile\u015ftirme \u00f6zelli\u011fine sahip oldu\u011funu bildiren veya b\u00f6yle \u00f6zelliklere at\u0131fta bulunan ifadelerin etikette bulunmas\u0131 yasakt\u0131r ve yan\u0131lt\u0131c\u0131d\u0131r. \u00c7\u00f6l yak, diyabet gibi \u00f6zel gruplara y\u00f6nelik g\u0131dalarla ilgili olarak ve <\/strong>etiketleme kurallar\u0131 kapsam\u0131nda d\u00fczenlemesi yap\u0131lm\u0131\u015f olan az say\u0131da beyan bu yasa\u011f\u0131n <\/strong>d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. <\/strong>Ayn\u0131 \u015fekilde g\u0131dalar\u0131n cinsel g\u00fcc\u00fc artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 veya b\u00fcy\u00fcmeyi h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, v\u00fccudunuzun metabolizmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rarak ya\u011f yakt\u0131\u011f\u0131 gibi iddialar da yasak ve yan\u0131lt\u0131c\u0131d\u0131r.<\/strong> Bu t\u00fcr beyanlara inanmay\u0131n\u0131z.<\/strong><\/li>\n
- G\u0131da maddelerinin etiket bilgileri t\u00fcketicilere tam olarak ula\u015ft\u0131r\u0131lmak zorundad\u0131r. Ambalajl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde bu bilgilendirme etiket ile olurken; \u015fark\u00fcteri reyonlar\u0131nda sat\u0131lan \u015fark\u00fcteri \u00fcr\u00fcnleri ve pazarlarda sat\u0131lan meyve sebzeler gibi ambalajs\u0131z sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerde etiket bilgileri t\u00fcketicinin g\u00f6rece\u011fi yerde bulunmal\u0131 ve \u00fcr\u00fcnle birlikte t\u00fcketiciye sunulmal\u0131d\u0131r. Etiket bilgileri olmayan<\/strong> \u00fcr\u00fcn\u00fcn kay\u0131td\u0131\u015f\u0131 olma ihtimali y\u00fcksektir. <\/strong>\u0130zlenebilirli\u011fi olmayan, bir sorun ya\u015fanmas\u0131 halinde sorumlusuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u00fcr\u00fcn demektir.<\/li>\n
- \u0130thal g\u0131da maddeleri de zorunlu etiket bilgilerini T\u00fcrk\u00e7e olarak i\u00e7ermek zorundad\u0131r. Etiketinde hi\u00e7 T\u00fcrk\u00e7e bilgi i\u00e7ermeyen ithal \u00fcr\u00fcnleri sorgulay\u0131n\u0131z. Bu \u00fcr\u00fcnler kontrolden ge\u00e7memi\u015f demektir.<\/strong><\/li>\n
- G\u0131dalar\u0131n etiketinde \u00fcretim tarihi belirtmek yasal zorunluluk de\u011fildir. Ancak belirli ve az say\u0131da istisna d\u0131\u015f\u0131nda (yemeklik tuz, alkoll\u00fc i\u00e7ecekler, sak\u0131z gibi) son t\u00fcketim tarihi veya tavsiye edilen t\u00fcketim tarihi etiket \u00fczerinde mutlaka bulunmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n
- Son t\u00fcketim tarihi; et, s\u00fct, yo\u011furt, yumurta gibi mikrobiyolojik a\u00e7\u0131dan kolay bozulabilen g\u0131dalar i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Son t\u00fcketim tarihi ge\u00e7mi\u015f olan \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketmeyiniz!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
Tavsiye edilen t\u00fcketim tarihi ise bisk\u00fcvi, un, \u00e7ikolata gibi mikrobiyolojik a\u00e7\u0131dan kolay bozulmayan g\u0131dalar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Tavsiye edilen t\u00fcketim tarihi ge\u00e7mi\u015f olan \u00fcr\u00fcnler insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturmadan t\u00fcketilebilirler.<\/strong> Bu \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketip t\u00fcketmeyece\u011fimizi tat-koku-k\u0131vam-yap\u0131 gibi kalite beklentilerimiz belirler.<\/p>\nKimi g\u0131dalar\u0131n raf \u00f6mr\u00fc ambalaj\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile birlikte de\u011fi\u015fir. <\/strong>Kutu s\u00fctlerinin a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonraki raf \u00f6mr\u00fc gibi… Bu bilgilerin dikkatle okunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n- G\u0131da maddelerini \u00fcreten i\u015fletmeler kay\u0131tl\u0131 veya onayl\u0131 olmak zorundad\u0131r.<\/strong> Bu i\u015fletmelerin kay\u0131t numaras\u0131n\u0131n veya onay \u015fart\u0131 getirilen g\u0131dalar\u0131n etiketinde “g\u0131da onay numaras\u0131” <\/strong>n\u0131n etikette mutlaka aranmas\u0131 gerekmektedir. Kay\u0131tl\u0131 veya onayl\u0131 i\u015fletmeleri G\u0131da, Tar\u0131m, Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ait https:\/\/ggbs.tarim.gov.tr\/<\/strong><\/a> <\/strong>adresinden sorgulamak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/li>\n
- Kimi etiketlerde “enerjisi azalt\u0131lm\u0131\u015f”<\/strong> ya da “ya\u011f\u0131 azalt\u0131lm\u0131\u015f”<\/strong> gibi ifadeler yer almaktad\u0131r. Bu t\u00fcr \u00fcr\u00fcnler zaman zaman “ya\u011fs\u0131z” ya da “enerjisiz” gibi alg\u0131lanmakta ve t\u00fcketicilerimiz s\u0131n\u0131rs\u0131zca t\u00fcketme e\u011filimine girmektedir. Bu t\u00fcr \u00fcr\u00fcnlerin enerjisi\/ya\u011f\u0131 azalt\u0131lm\u0131\u015f olsa da “ya\u011fs\u0131z” ya da “enerjisiz” olmad\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr beyanlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm g\u0131dalarda 100 gr veya 100 ml \u00fczerinden besin \u00f6geleri i\u00e7eri\u011fi yer almaktad\u0131r. T\u00fcketicilerin bu tabloyu incelemeleri ve a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketimden ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 obezitenin bir sorun oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/strong><\/li>\n
- Kimi g\u0131dalar\u0131n baz\u0131 bireyler i\u00e7in<\/strong> alerjen<\/strong> oldu\u011fu hepimizce bilinir. \u00d6rn: s\u00fct, yumurta, yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131 ve sert kabuklu meyveler, susam tohumu, kereviz gibi…<\/strong> Bu g\u0131dalar ya da \u00fcr\u00fcnleri herhangi bir g\u0131dada bulundu\u011funda bile\u015fenler listesinde farkl\u0131 ve g\u00f6ze \u00e7arpan bir bi\u00e7imde yaz\u0131lmaktad\u0131r. Alerjisi olan ki\u015filerin bile\u015fenler listesini bu g\u00f6zle bir kez daha hassasiyetle incelemesi de son derece \u00f6nemlidir.<\/li>\n<\/ul>\n
Etiketleme ve tan\u0131t\u0131m t\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemli bir konu. GIDA G\u00dcVENL\u0130\u011e\u0130 DERNE\u011e\u0130 olarak biz kongremizde, pek \u00e7ok yay\u0131n\u0131m\u0131zda, bilgilendirici b\u00fcltenlerimizde t\u00fcketicileri bu konuda bilin\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
Sizler de g\u00fcvenli g\u0131da t\u00fcketmek i\u00e7in bu bilgileri, t\u00fcm g\u0131da al\u0131\u015fveri\u015flerinizde mutlaka incelemeli, kendinize ve sevdiklerinize g\u00fcvenli g\u0131dan\u0131n \u00f6nemini her f\u0131rsatta hat\u0131rlatmal\u0131s\u0131n\u0131z!!!<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k dolu g\u00fcnler dile\u011fiyle…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hepimiz \u00e7ok iyi biliyoruz ki; i\u00e7inde bulundu\u011fumuz zaman diliminde insano\u011flunun pek \u00e7ok beklentisi var. Uzun ya\u015famak istiyoruz. Ancak m\u00fcmk\u00fcnse bu uzun ya\u015famda zinde ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olal\u0131m, gen\u00e7 g\u00f6r\u00fcnelim istiyoruz. \u0130\u015fte t\u00fcketicinin bu beklentisi ve bunu kar\u015f\u0131layarak \u00fcr\u00fcn satma arzusu; g\u0131dalar\u0131n pazarlanmas\u0131nda pek \u00e7ok yasal olmayan\/etik olmayan uygulamalar\u0131n da temelini olu\u015fturuyor. Ba\u015fla bir deyi\u015fle bu hassasiyetimiz […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2882,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2501"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2501"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3555,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2501\/revisions\/3555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Gida-Etiket.png\")
<\/p>\n