{"id":1210,"date":"2008-08-16T16:27:25","date_gmt":"2008-08-16T13:27:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/?p=1210"},"modified":"2021-07-19T11:42:49","modified_gmt":"2021-07-19T08:42:49","slug":"tarimsal-urunlerin-uretim-ve-ihracatinda-bir-zorunluluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/tarimsal-urunlerin-uretim-ve-ihracatinda-bir-zorunluluk\/","title":{"rendered":"An Obligation in Production and Export of Agricultural Products"},"content":{"rendered":"

Dr. Belit BALCI<\/em><\/p>\n

G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusu son 10\u201315 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde t\u00fcketiciler nezdinde \u00f6nemi giderek artan ve hassas hale gelen bir konu olmu\u015ftur. Bug\u00fcn gelinen noktada d\u00fcnya \u00fczerinde \u00fcretimi yap\u0131lan t\u00fcm tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerde \u00fcretim, paketleme ve pazarlama alanlar\u0131nda uygulanmas\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir kavram niteli\u011findedir. \u0130zlenebilirli\u011fi g\u0131da \u00fcretim zincirinin \u00e7e\u015fitli halkalar\u0131nda olu\u015fturulan kalite sistemleri sayesinde sa\u011flanan g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, g\u0131da hammadde kayna\u011f\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan tar\u0131msal \u00fcretimde de son 10 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde olduk\u00e7a \u00f6nemli bir mesafe kaydetmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00dclkemizde \u00fcretilen tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelik \u00f6nemli bir pazar olan Avrupa’daki ya\u015f meyve, sebze pazar\u0131n\u0131n %70-80′ lik k\u0131sm\u0131na hakim olan hipermarket ve s\u00fcpermarketler t\u00fcketicilerine arz ettikleri ya\u015f meyve sebze \u00fcr\u00fcnlerinde son y\u0131llarda g\u00fcndeme gelen insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eder nitelikteki belli baz\u0131 riskleri en aza indirmek amac\u0131 ile 1997 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda EUREPGAP Protokol\u00fcn\u00fc ortaya koymu\u015flar aradan ge\u00e7en 10 y\u0131ll\u0131k zaman zarf\u0131nda konunun \u00f6neminin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve ba\u015far\u0131 ile uygulanmas\u0131 sonucunda protokol\u00fcn ismini GLOBALGAP olarak g\u00fcncellemi\u015flerdir.. \u00dcr\u00fcnlerini d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan ithal eden bu kurulu\u015flar aras\u0131nda artan rekabet ortam\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunu her zamankinden daha \u00f6nemli hale getirmi\u015ftir. Bunun sonucu olarak s\u00fcpermarketler tedarik\u00e7i ve dolay\u0131s\u0131 ile \u00fcreticilerden “raflar\u0131na koyduklar\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u015fterilerine zarar vermeyece\u011fi” konusunda g\u00fcvence istemektedirler. GLOBALGAP Protokol\u00fc ile tan\u0131mlanan bu g\u00fcvenceye ula\u015fman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 yerine getirerek bu disipline uygun tar\u0131msal \u00fcretime uyum s\u00fcreci 2006 y\u0131l\u0131nda tamamlanm\u0131\u015f olup bug\u00fcn kendilerine \u00fcr\u00fcn veren t\u00fcm \u00fcretici ve tedarik\u00e7ilerin \u00fcr\u00fcnleri GLOBALGAP sertifikal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Konunun \u00f6nemini anlayan d\u00fcnya \u00fclkeleri ise 2002 y\u0131l\u0131nda ba\u015flatt\u0131klar\u0131 hareketlerle olu\u015fturduklar\u0131 “Ulusal ve B\u00f6lgesel Teknik \u00c7al\u0131\u015fma Gruplar\u0131” ile \u00fclkelerindeki tar\u0131msal \u00fcretimi h\u0131zla \u00f6nce EUREPGAP daha sonra GLOBALGAP protokol\u00fcne uygun hale getirmi\u015flerdir. Bug\u00fcn gelinen noktada d\u00fcnyada \u0130ngiltere ve Hollanda’ n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi toplam 18 \u00fclkede olu\u015fturulan “Ulusal ve B\u00f6lgesel Teknik \u00c7al\u0131\u015fma Gruplar\u0131” \u00fclkelerinin bu y\u00f6nde tar\u0131msal \u00fcretime adaptasyonuna y\u00f6nelik faaliyetlerine h\u0131zla devam etmektedirler. Yap\u0131lan ve devam etmekte olan bu faaliyetler sonucunda A\u011fustos 2003 verilerine g\u00f6re d\u00fcnyada 12 000 \u00fcretici, EUREPGAP Protokol\u00fcn\u00fcn gerekliliklerini yerine getirerek ya\u015f meyve ve sebze \u00fcretirken 2007 y\u0131l\u0131 verileri bu miktar\u0131n 81 000 \u00fcreticiye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

\u00dclkemizde 2000′ li y\u0131llarda ya\u015f meyve-sebze ve i\u015flenmi\u015f meyve-sebze \u00fcr\u00fcnlerinin ihracat\u0131ndan sa\u011flanan d\u00f6viz getirisi 2 milyar US$ seviyesindedir. GLOBALGAP disiplininde tar\u0131msal \u00fcretimin \u00fclkemizde uygulanabilme oran\u0131 do\u011frultusunda ihracat\u0131m\u0131z devam edebilecek veya uygulamalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesindeki gecikmeler ihracat\u0131m\u0131z i\u00e7in s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir fakt\u00f6r olu\u015fturabilecektir. T\u00fcrkiye’ de “\u0130Y\u0130 TARIMSAL UYGULAMALAR” daki gecikme \u00fclke \u00fcretim ve ihracat\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokabilir. D\u0131\u015f ticaretin yan\u0131nda \u00fclkemiz insanlar\u0131n\u0131n da g\u00fcvenilir \u00fcr\u00fcn t\u00fcketmeleri en do\u011fal hakt\u0131r. Bu amaca y\u00f6nelik olarak Tar\u0131m bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ITU kriterlerini ortaya koymu\u015ftur.D\u00fcnya \u00fclkelerinden \u015eili ve \u0130srail \u00fclkesel bazda geli\u015ftirdikleri “Ulusal Tar\u0131msal \u00dcretim Standartlar\u0131” ile \u0130Y\u0130 TARIM UYGULAMALARINI \u00fclkelerindeki tar\u0131msal \u00fcretimde kullanmaktad\u0131rlar. \u00dclkemizde de Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ortaya konan ITU kriterlerinin k\u00fcreselle\u015ftirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 h\u0131zla devam etmektedir.<\/p>\n

\u00dclkemizde GLOBALGAP uygulamas\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 etkenlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda en \u00f6nemli konular\u0131n ba\u015f\u0131nda bah\u00e7e boyutlar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck birimlerden olu\u015fmas\u0131 gelmektedir. Bir miktar narenciye ve \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkemizde b\u00fcy\u00fck bah\u00e7e say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a azd\u0131r.<\/p>\n

\u0130yi Tar\u0131m Uygulamalar\u0131 ile ilgili \u00fcretici e\u011fitimlerinin yo\u011fun ve yayg\u0131n bir bi\u00e7imde programlanmas\u0131 en \u00f6nemli konulardan biridir. Avrupal\u0131 s\u00fcpermarketlerin EUREPGAP disiplininde \u00fcretimi destekleme e\u011filimlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 1999 y\u0131l\u0131nda 20 s\u00fcpermarket olan bu rakam 2003 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde 200′ e kadar \u00e7\u0131karak artan bir e\u011filim g\u00f6stermi\u015ftir. 2008 sezonuna yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu d\u00f6nemde \u00fclkemizde yeti\u015ftirilen taze sebze ve meyve \u00fcr\u00fcnlerinin ger\u00e7ek anlamda de\u011ferini buldu\u011fu Avrupa pazar\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen s\u00fcpermarketlerinden baz\u0131lar\u0131 GLOBALGAP’\u0131 temel standart kabul etmekte ve belirlenen bu temel gerekliliklere ilaveten \u00f6zellikle \u00e7evre koruma ve sosyal haklar\u0131 i\u00e7eren kriterlerin ilavesi ile kendi \u00f6zel \u00fcretim standartlar\u0131n\u0131 talep etmektedirler.<\/p>\n

\u00dcretimin bir sonraki a\u015famas\u0131 olan \u00fcr\u00fcn i\u015flemede de yeti\u015ftirilen \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131\u011fa uygunluk y\u00f6n\u00fc ile g\u00fcvenli\u011finin korunmas\u0131na y\u00f6nelik sistemler bulunmaktad\u0131r. Bu sistemler \u00fcr\u00fcn\u00fcn paketleme evindeki seyri esnas\u0131ndaki g\u00fcvenli\u011fini tehdit eder nitelikteki kritik kontrol noktalar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamakta ve riskleri kontrol alt\u0131na almaktad\u0131rlar. Bunlar\u0131n en bilinenleri BRC (British Retailer Consortium) ve IFS (International Food Standards)’ tir.<\/p>\n

\u00dclkemizde g\u00fcvenli tar\u0131msal \u00fcretim ve \u00fcr\u00fcn i\u015flemede sa\u011flanacak olan geli\u015fmeler sayesinde meyve sebze \u00fcretimi ve ihracat\u0131m\u0131z ivme kazanacak, d\u0131\u015f ve i\u00e7 pazarlarda g\u00fcvenli \u00fcr\u00fcn eldesi ve i\u015flemesi m\u00fcmk\u00fcn hale gelecektir. Avrupa’ ya g\u00f6nderilebilecek ve pasaport sahibi \u00fcr\u00fcnler “ila\u00e7 kal\u0131nt\u0131 riski ta\u015f\u0131mayan, g\u00fcvenilir \u00fcr\u00fcnler” olarak se\u00e7kin marketlerdeki yerini alabilecektir. \u00dclkemizde faaliyet g\u00f6steren s\u00fcpermarketlerde konuya her ge\u00e7en g\u00fcn artan titizlikte yakla\u015fmakta ve raflar\u0131nda yer alan \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretim ve i\u015fleme a\u015famalar\u0131nda g\u00fcvenilir oldu\u011funu g\u00f6sterir sistemleri m\u00fc\u015fterilerine sunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr. Belit BALCI G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusu son 10\u201315 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde t\u00fcketiciler nezdinde \u00f6nemi giderek artan ve hassas hale gelen bir konu olmu\u015ftur. Bug\u00fcn gelinen noktada d\u00fcnya \u00fczerinde \u00fcretimi yap\u0131lan t\u00fcm tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerde \u00fcretim, paketleme ve pazarlama alanlar\u0131nda uygulanmas\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir kavram niteli\u011findedir. \u0130zlenebilirli\u011fi g\u0131da \u00fcretim zincirinin \u00e7e\u015fitli halkalar\u0131nda olu\u015fturulan kalite sistemleri sayesinde sa\u011flanan g\u0131da […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[27],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1210"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1210"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3193,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1210\/revisions\/3193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ggd.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}